انسان در تراز قرآن
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
سخن آغاز
١١ ص
(٣)
فصل نخست انسان، هيچ هست يافته
١٥ ص
(٤)
اشاره
١٥ ص
(٥)
يقين به آفرينش
١٧ ص
(٦)
اشاره
١٧ ص
(٧)
يحيى(ع)، تمثيل آفرينش
١٧ ص
(٨)
الله، آفريدگار انسان
١٩ ص
(٩)
انسان، هيچ هست يافته
١٩ ص
(١٠)
فراسوى آفرينش انسان
٢١ ص
(١١)
ترديد در آفرينش
٢٥ ص
(١٢)
اشاره
٢٥ ص
(١٣)
انسان، منكر رستاخيز
٢٧ ص
(١٤)
ترديد و تذكر
٢٧ ص
(١٥)
خاستگاه ترديد
٢٨ ص
(١٦)
نسيان
٢٨ ص
(١٧)
فقدان عقلانيت
٢٩ ص
(١٨)
عناد
٣٠ ص
(١٩)
فصل دوم نيكوترين آفريده
٣٣ ص
(٢٠)
اشاره
٣٣ ص
(٢١)
انسان، تبلور آفرينش احسن
٣٤ ص
(٢٢)
خير كثير
٣٥ ص
(٢٣)
تناسب و سازوارى
٣٥ ص
(٢٤)
نفخ روح
٣٦ ص
(٢٥)
تركيب تضاد
٣٧ ص
(٢٦)
عقلانيت، تكليف و رستاخيز
٣٨ ص
(٢٧)
كرامت و فضيلت انسان
٣٨ ص
(٢٨)
فصل سوم آفرينشى هدفمند
٤٣ ص
(٢٩)
اشاره
٤٣ ص
(٣٠)
قرآن و هدف آفرينش
٤٥ ص
(٣١)
1 تبيين هدف
٤٥ ص
(٣٢)
الف - عملكرد برتر
٤٥ ص
(٣٣)
ب پرستش خداوند
٥١ ص
(٣٤)
ج - آگاهى از قدرت و علم خداوند
٥٣ ص
(٣٥)
د - رحمت يا اختلاف
٥٥ ص
(٣٦)
تلفيق و پيوند اهداف آفرينش انسان
٥٧ ص
(٣٧)
2 نفى پوچ گرايى
٥٩ ص
(٣٨)
نفى لعب
٦١ ص
(٣٩)
نفى عبث
٦٢ ص
(٤٠)
نتيجه گيرى
٦٤ ص
(٤١)
فصل چهارم راه و توشه
٦٩ ص
(٤٢)
اشاره
٦٩ ص
(٤٣)
راه
٧١ ص
(٤٤)
شناخت راه
٧١ ص
(٤٥)
راه خدايى
٧٤ ص
(٤٦)
رهيافت ها
٧٧ ص
(٤٧)
توشه
٧٨ ص
(٤٨)
توشه علمى؛ راه و راهنما
٨١ ص
(٤٩)
توشه عملى و تلاش صالح
٨٢ ص
(٥٠)
تعالى و سعى انسان
٨٢ ص
(٥١)
توشه اخلاقى؛ منش خداگونه
٨٦ ص
(٥٢)
فصل پنجم همراه با راهنمايان
٨٩ ص
(٥٣)
اشاره
٨٩ ص
(٥٤)
الف - منذر و هادى
٩٠ ص
(٥٥)
منذر
٩٠ ص
(٥٦)
هادى
٩١ ص
(٥٧)
تفاوت منذر با هادى
٩٣ ص
(٥٨)
تفاوت انذار و هدايت
٩٣ ص
(٥٩)
ب - امام
٩٤ ص
(٦٠)
ويژگى هاى راهنمايان
٩٧ ص
(٦١)
1 هم جنس بشر
٩٧ ص
(٦٢)
2 جعل الهى
٩٨ ص
(٦٣)
3 هدايت به امر
٩٩ ص
(٦٤)
4 وحى خيرات
١٠٠ ص
(٦٥)
5 عبادت مستمر
١٠٢ ص
(٦٦)
6 صبر و يقين
١٠٣ ص
(٦٧)
حشر با امام
١٠٤ ص
(٦٨)
نكات
١٠٤ ص
(٦٩)
فصل ششم ستايش و بندگى
١٠٩ ص
(٧٠)
اشاره
١٠٩ ص
(٧١)
سجده، نماد ستايش خداوند
١١٠ ص
(٧٢)
سجده در قرآن
١١٠ ص
(٧٣)
معناشناسى
١١١ ص
(٧٤)
گونه ها
١١٥ ص
(٧٥)
ستايشگران
١١٦ ص
(٧٦)
آسمان و زمين
١١٧ ص
(٧٧)
سايه ها
١١٩ ص
(٧٨)
گياهان و درختان
١٢١ ص
(٧٩)
فرشتگان
١٢٢ ص
(٨٠)
انسان
١٢٣ ص
(٨١)
نشانگان ستايش
١٢٩ ص
(٨٢)
تمايز مؤمنانه در قيامت
١٢٩ ص
(٨٣)
نشانگان اسلام
١٣٠ ص
(٨٤)
گرد عبادت
١٣٠ ص
(٨٥)
فصل هفتم مرزهاى الهى
١٣٣ ص
(٨٦)
اشاره
١٣٣ ص
(٨٧)
حرام؛ مرزهاى شريعت
١٣٤ ص
(٨٨)
معناشناسى حرام
١٣٤ ص
(٨٩)
سبك شناسى قرآن در بيان مرزهاى شريعت
١٣٩ ص
(٩٠)
الف - نهى از عمل
١٤٠ ص
(٩١)
ب - توصيف عمل به عناوين مجرمانه
١٤٠ ص
(٩٢)
ج - نفى مشروعيت عمل
١٤١ ص
(٩٣)
د - نفى رضايت، محبوبيت الهى و خير بودن
١٤١ ص
(٩٤)
ه - تبيين پيامدهاى ناگوار دنيوى و اخروى رفتار
١٤١ ص
(٩٥)
و - اعراض و نفرت پيامبران الهى
١٤٢ ص
(٩٦)
منشأ و خاستگاه حرمت
١٤٢ ص
(٩٧)
گستر حرام در قرآن
١٥٠ ص
(٩٨)
الف - عقايد
١٥١ ص
(٩٩)
ب - گفتارها
١٥٥ ص
(١٠٠)
ج - رفتارها
١٥٨ ص
(١٠١)
امنيتى و نظامى
١٥٩ ص
(١٠٢)
جنسى
١٦١ ص
(١٠٣)
فرهنگى - اجتماعى
١٦٣ ص
(١٠٤)
اقتصادى
١٦٦ ص
(١٠٥)
اخلاقى
١٦٧ ص
(١٠٦)
د - خوردنى ها و نوشيدنى هاى حرام
١٧٠ ص
(١٠٧)
خبائث
١٧٤ ص
(١٠٨)
فلسفه و حكمت حرام
١٧٥ ص
(١٠٩)
اضطرار و حرام
١٧٧ ص
(١١٠)
فصل هشتم دشمن
١٧٩ ص
(١١١)
اشاره
١٧٩ ص
(١١٢)
1 ابليس، دشمن بيرونى
١٨٣ ص
(١١٣)
دشمنى در مرحله آفرينش
١٨٣ ص
(١١٤)
پيام ها
١٨٨ ص
(١١٥)
دشمنى در بهشت
١٨٩ ص
(١١٦)
پايان فريب ابليس؛ سقوط آدم
١٩٦ ص
(١١٧)
دشمنى در دنيا
١٩٨ ص
(١١٨)
2 نفس، دشمن درونى
٢٠١ ص
(١١٩)
كتاب نامه
٢٠٥ ص
(١٢٠)
فهرست آيات
٢١٣ ص
(١٢١)
فهرست روايات
٢٣٢ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص

انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٠٠ - ٤ وحى خيرات

وسيله امر، هدايت مى‌كند- با درنظرگرفتن اينكه «باء» در «بامره» به مفهوم سببيت و يا آلت است- مى‌توان دريافت كه امام، خود پيش از هركس از چنين هدايتى برخوردار است و اين هدايت از سوى او در ميان ساير مردم انتشار مى‌يابد، و آنان بر حسب اختلافى كه در مقامات دارند، هركس به اندازه استعداد خود از آن بهره‌مند مى‌شود؛ از اينجا مى‌توان دريافت كه امام، رابط ميان مردم و پروردگارشان در دستيابى به فيوضات ظاهرى و باطنى است، همچنان كه در نيل به فيوضات ظاهرى، پيامبر نيز رابط ميان مردم و خداى تعالى است؛ يعنى شريعت‌هاى الهى كه از راه وحى نازل شده و از سوى پيامبر به ساير مردم منتشر مى‌شود؛ همچنين درمى‌يابيم كه امام دليلى است كه مردم را به سوى مقامات مورد نظر راهنمايى مى‌كند؛ چنان كه پيامبر دليلى است كه مردم را به سوى اعتقادات حق و اعمال صالح راه مى‌نمايد؛ البته گروهى از اولياى خدا تنها پيامبر بوده، برخى تنها امام و بعضى ديگر از هر دو مقام برخوردار هستند، مانند ابراهيم و دو فرزندش.[١]

٤. وحى خيرات‌

در نگاه برخى از مفسران، مراد از وحى در آيه (وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ‌)[٢] وحى تشريعى است؛ بدين معنا كه «ما انواع كارهاى خير، اداى نماز و پرداخت زكات را در برنامه‌هاى دينى آنها گنجانديم» و نيز مى‌تواند وحى تكوينى باشد؛ يعنى «به آنها توفيق، توان و جاذبه معنوى براى انجام اين امور بخشيديم». البته هيچ‌يك از اين امور جنبه اجبارى و


[١]. الميزان فى تفسير القرآن، ج ١٤، ص ٣٠٤- ٣٠٥.

[٢]. انبيا: ٧٣.