انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٧٥ - فلسفه و حكمت حرام

فلسفه و حكمت حرام‌

تحريم محرمات و خبائث در قرآن، بر مبناى حكمت بوده و بر مصالح و مفاسدى استوار است كه برخى از آنها به‌اجمال در متن آيات و روايات آمده و به برخى نيز بشر در پرتو تجربه و دانش روز، دست يافته است؛ البته دستاوردهاى بشرى در تبيين حكمت، قطعى نبوده و در حد احتمال علمى مطرح‌اند. در تبيين حكمت وجود حلال و حرام در شريعت، برخى آن را «اختبار» و شناخت درجه مجاهدت نفس در عمل به حلال‌ها و ترك حرام‌ها دانسته‌اند؛[١] در تحليلى ديگر، حرام‌هاى شرعى، «خبيث» بوده و باعث ضرر و زيان به بدن و دين خواهند بود؛[٢] همچنين پيرامون خوردنى‌ها و نوشيدنى‌هاى حرام نيز قرآن‌پژوهان و دانشمندان علوم تجربى بر اين باورند كه استفاده از آنها داراى آثار زيانبار جسمانى و روانى بوده و ازاين‌رو به خوددارى از آنها توصيه مى‌كنند؛ ازاين‌منظر، برخى دليل تحريم ميته را وجود مضرات و عامل انعقاد خون در آن دانسته‌[٣] و سبب تحريم خون را نيز وجود انواع ميكروب‌ها مى‌دانند؛ چرا كه خون محيطى آماده براى رشد ميكروب‌هاست؛[٤] زيان‌بار بودن استفاده از گوشت خوك نيز امروزه به تجربه اثبات شده و علم جديد نيز پرده از برخى مفاسد آن برداشته است؛[٥] افزون بر اينكه برخى نيز توجيهاتى‌

[١]. همان، ج ٧، ص ١٥.

[٢]. همان، ج ٩، ص ١٢١.

[٣]. همان، ج ٨، ص ٧٩.

[٤]. همان.

[٥]. إرشاد الأذهان إلى تفسير القرآن، ج ٢، ص ٣٠٦.