انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٤٩ - منشأ و خاستگاه حرمت

ماريه ندارد.[١] در تفسيرهاى شيعى، همچون «تفسير قمى»[٢] و «مجمع البيان طبرسى»[٣] داستانى به اين مضمون نقل شده است؛ در اين پيوند از نظر علامه عسگرى از متفكران معاصر شيعه، سبب نزول آيه ياد شده چندان دور از عقل نيست.[٤]

ديدگاه دوم اين است كه پيامبر اسلام (ص) در خانه يكى از همسرانش، زينب بنت‌جحش (يا سوده) عسل مى‌خورد و توقف وى در آن خانه طولانى مى‌شود؛ اين امر بر حفصه و عايشه سنگين آمد و آن دو و ديگر همسران پيامبر با ترفندى به آن حضرت گفتند: «از تو بوى بد مغافير به مشام مى‌رسد»؛ پيامبر (ص) نيز كه از بوى بد كراهت داشت، خوردن عسل را بر خود حرام كرد؛ اين راى به عنوان «ديدگاهى ناشناخته» در برخى از تفسيرهاى كهن آمده است؛[٥] ابن‌كثير به وجود اين اختلاف ديدگاه در اين باره اشاره مى‌كند، اما خود، نظر تحريم عسل را پذيرفته و مى‌گويد بخارى نيز در «الصحيح» به همين نكته اشاره كرده؛[٦] ثعلبى، داستان تحريم عسل را پيش از داستان ماريه ذكر نموده‌[٧] و بغوى نيز هر دو ديدگاه را باهم جمع كرده است؛[٨] چنان كه طبرسى هم با تعبير الملاذ، ظاهراً هر دو ديدگاه را مد نظر داشته است.[٩]

[١]. الجامع لأحكام القرآن، ج ٤، ص ٨٧.

[٢]. تفسير القمي، ج ٢، ص ٣٧٦.

[٣]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٦.

[٤]. احاديث عايشه ام المؤمنين، ج ٢، ص ٨٦.

[٥]. التفسير، ج ٨، ص ٢٦٦؛ تفسير الصنعاني، ج ٢، ص ٣٠١.

[٦]. تفسير القرآن العظيم، ج ٤، ص ٣٨٧.

[٧]. الكشف و البيان، ج ٩، ص ٣٤٤.

[٨]. معالم التنزيل فى تفسير القرآن المجيد، ج ٤، ص ٣٦٣.

[٩]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٥.