انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٤٧ - منشأ و خاستگاه حرمت

در اين ميان آنچه مهم است اختلاف نظر فقيهان و مفسران در خاستگاه و مستند تحريم‌هاى جزئى است كه در نصوص قرآنى از سوى برخى از انبيا گزارش شده و در پى آن در كتاب‌هاى فقهى و تفسيرى نيز مورد بررسى و گفتگو قرار گرفته است؛ دليل اين اختلاف نظر، ظهور معنايى برخى از آيات قرآن كريم است كه در نگاه ابتدايى شايد بتوان از آنها نوعى حق تحريم را براى برخى از پيامبران برداشت نمود؛ آيه (كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى‌ نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ)[١] در باره حضرت اسرائيل (ع) و آيه (يا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ‌)[٢] در باره حضرت محمد (ص)، آياتى هستند كه چنين برداشتهايى از مفهوم نهايى آن، از سوى مفسران شيعه و سنى ارائه شده است كه در ادامه به آن مى‌پردازيم.

قرآن در آيه (يا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ‌) به مسئله تحريم پيامبر اسلام (ص) پرداخته است؛ نامگذارى اين سوره به «تحريم» به دليل اهميت محتواى آيه مزبور در باره حرام نمودن حلالى از سوى پيامبر (ص) بوده است؛ اين سوره همواره از زمان نزول، مورد توجه مفسران صحابه، تابعان و قرآن‌پژوهان قرار گرفته و روايات متعددى در پيوند با آن در منابع شيعه و سنى گزارش شده است؛ متكلمان اسلامى نيز در بحث نبوت به اين بحث پرداخته‌اند.

از متكلمان شيعى، سيدمرتضى بر اين باور است كه آيه پيش‌گفته دلالتى بر وقوع گناهى از سوى حضرت محمد (ص)، حتى گناه صغيره‌

[١]. آل عمران: ٩٣.

[٢]. تحريم: ١.