انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٢٩ - تمايز مؤمنانه در قيامت

نماز جماعت با ديگر نمازگزاران سجده و ركوع نمايد؛[١] هرچند برخى از مفسران، همچون جبائى آن را به معناى امر به نماز جماعت نيز دانسته‌اند.[٢]

نشانگان ستايش‌

يكى از سنن الهى تأثير سجده در پديدار شدن برخى از نشانه‌هاى خاص در سجده‌گزاران است؛ به اين معنا كه در اثر ستايش خداوند، آثارى محسوس در ظاهر مؤمنان نمايان مى‌شود كه ترجمان ايمان درونى آنان است و گويى جلوه‌ها و نمودهاى ايمان در چهره آنان نمودار مى‌شود؛ آيه (مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ‌)[٣] اشاره به اين نكته است؛ حال درباره اين‌كه مقصود از اين اثر و نشانه سجده چيست، چند احتمال قابل بررسى است:

تمايز مؤمنانه در قيامت‌

ممكن است مقصود، علامتى باشد كه خداوند روز قيامت در چهره مؤمنان قرار مى‌دهد تا بدان شناخته شوند كه در دنيا خداوند را سجده كرده‌اند؛ در اين پيوند به باور برخى از مفسران، صورت سجده‌گزاران در

[١]. المنار، ج ٣، ص ٣٠٠.

[٢]. مجمع البيان، ج ١، ص ٧٤٦.

[٣]. فتح: ٢٩.