دو سوره مدنى (مائده، ٣ و بقره، ٢ و ١٧٣) قرآن كريم ياد شده است كه عبارتند از «مردار»، «خون»، «گوشت خوك» و «حيوانى كه به نام غير خدا ذبح شده باشد» كه برخى از مفسران از آنها به «محرمات اساسى» ياد كرده‌اند.[١]

آيه (إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ بِهِ لِغَيْرِ اللَّهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌)،[٢] و آيه (إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ وَ لَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌)،[٣] ساختارى تقريباً يكسان در بيان خوردنى‌هاى چهارگانه حرام دارند؛ ولى بخش پايانى آيه سوره نحل فاقد گزاره «فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ‌» است كه پيش‌تر در سوره بقره آمده بود؛ آيه سوره انعام: (قُلْ لا أَجِدُ فِي ما أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّماً عَلى‌ طاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَماً مَسْفُوحاً أَوْ لَحْمَ خِنزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقاً أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌)[٤] نيز با سبك بيانى متفاوتى- جمله‌

[١]. التفسير المنير فى العقيدة والشريعة والنهج، ج ١٤، ص ٢٥٨.

[٢]. بقره: ١٧٣:«[ خداوند،] تنها مردار و خون و گوشت خوك و آنچه را كه‌[ هنگام سر بريدن‌] نام غير خدا بر آن برده شده، بر شما حرام گردانيده است؛[ ولى‌] كسى كه‌[ براى حفظ جان خود به خوردن آنها] ناچار شود، درصورتى‌كه ستمگر و متجاوز نباشد، بر او گناهى نيست؛ زيرا خدا آمرزنده و مهربان است».

[٣]. نحل: ١١٥:« جز اين نيست كه‌[ خدا] مردار و خون و گوشت خوك و آنچه را كه نام غير خدا بر آن برده شده حرام گردانيده است؛[ با اين همه،] هركس كه‌[ به خوردن آنها] ناگزير شود، و سركش و زياده‌خواه نباشد، بى‌ترديد خدا آمرزنده مهربان است».

[٤]. انعام: ١٤٥:« بگو:" در آنچه به من وحى شده است، بر خورنده‌اى كه آن را مى‌خورد هيچ حرامى نمى‌يابم، مگر آنكه مردار يا خونِ ريخته يا گوشت خوك باشد كه اينها همه پليدند؛ يا[ قربانيى كه‌] از روى نافرمانى،[ به هنگام ذبح‌] نام غير خدا بر آن برده شده باشد"؛ پس كسى كه بدون سركشى و زياده‌خواهى‌[ به خوردن آنها] ناچار گردد، قطعاً پروردگار تو آمرزنده مهربان است.