انسان در تراز قرآن - راد، على - الصفحة ١٤٤ - منشأ و خاستگاه حرمت

سبب نذر، سوگند، طلاق غير رجعى و ... در قرآن و سنت نبوى وجود دارد؛ از نمونه‌هاى قرآنى تحريم با اسباب شرعى مى‌توان به تحريم خوردن گوشت شتر از سوى اسرائيل (ع) به سبب نذر در آيه (ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى‌ نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ)[١] و تحريم خوردن عسل يا نزديكى با يكى از همسران از سوى پيامبر اسلام (ص) در آيه (يا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ‌)[٢] به سبب سوگند اشاره كرد؛[٣] همچنين زن در شرايطى با انجام طلاق، گاه به طور موقت و گاه تا ابد بر همسر سابق خود حرام مى‌شود.

اعتبار تحريمى اسباب شرعى نذر، سوگند، طلاق و ... نيز، از سوى شارع اسلامى اعلام شده است؛ البته از منظر كلامى، حرام نمودن برخى از همسران يا تحريم برخى از لذت‌ها، با سبب يا بدون سبب، امر قبيحى نبوده و در شمار گناهان نيست؛[٤] در شرع اسلامى تحريم به سبب نذر قابل تحقق نيست و اين رخصتى است كه خداوند به امت اسلامى داده است؛[٥] برخى نيز تحريم با نذر را براى افرادى غير از انبيا و اوصيا در اسلام جايز ندانسته‌اند؛[٦] اما تحريم با سوگند موضوعى اختلافى است: برخى بر اين راى هستند كه چيزى بر انسان حرام نمى‌شود جز اينكه بر ترك آن سوگند بخورد؛[٧] گروهى ديگر نيز با استناد به آيه (لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ‌

[١]. آل عمران: ٩٣.

[٢]. تحريم: ١:« اى پيامبر! چرا براى خشنودى همسرانت، آنچه را خدا براى تو حلال گردانيده حرام مى‌كنى؟».

[٣]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٧.

[٤]. تنزيه الانبياء، ص ١٦٨.

[٥]. احكام القرآن، ج ١، ص ٢٨٣.

[٦]. فقه القرآن، ج ٢، ص ٢٧٥.

[٧]. مجمع البيان، ج ١٠، ص ٥٨.