١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٨٤ - روششناسی نقد و فهم حدیث در تفسیر المنار

تواتر و اجماع و سيرة عملي پيامبر٦ ـ كه به دست ما رسيده ـ تنها سنت صحيح‌اند كه در فهم قرآن كاربرد دارند و نه چيز ديگر.[١]

همان‌گونه كه پیداست، سيد جمال نيز توجه و اعتنايي به خبر واحد ندارد و حرفي از آن نمي‌زند.

حجيت نداشتن موقوفات و مراسيل صحابه

بسياري از محدثان اهل سنت به دليل عدالت صحابه و اين‌که آنها زمان نزول قرآن را درک کرده‌اند، مراسيل آنها را حجت و در حکم حديث مرفوع مي‌دانند.[٢] صبحي صالح در اين باره مي‌نويسد:

بيشتر علما به مراسيل صحابه، احتجاج كرده‌اند و آن را ضعيف نمي‌دانند؛ زيرا غالباً صحابي كه حديث را نقل مي‌كند، سماع مستقيم از پيامبر٦ براي او معذور نبوده است.[٣]

سيوطي در تدريب الراوي نيز مي‌نويسد:

در صحيحين مراسيل صحابه آمده است؛ زيرا بيشتر روايات مرسل صحابه از صحابة ديگر نقل شده و تمام آنها عادل‌اند.[٤]

مؤلفان المنار، برخلاف اين ديدگاه، نظر ديگري دارند و حجيت مراسيل و موقوفات صحابه و عدالت آنها را قبول ندارند. بي توجهي به قول صحابه و مردود دانستن اخبار ايشان در نظر آن دو، بيش از هر چيز، ريشه در روايت كردن آنها از اهل كتاب دارد.[٥] عبده در اين باره مي‌گويد:

ترديدي نيست كه برخي از اصحاب، مانند ابوهريره و ابن عباس از اهل كتاب و حتي از كعب الاحبار، روايت نقل كرده‌اند. اين در حالي است كه بنا بر نقل بخاري، معاويه دربارة كعب‌الاحبار گفته است كه ما دروغ را از او مي‌آموزيم.[٦]

رشيد رضا نيز بر همين اعتقاد است و مي‌گويد:

بسياري از رواياتي را كه ابوهريره نقل مي‌كند، از پيامبر٦ نشنيده است... . از اين ‌رو، موقوفات صحابه به درجة حديث مرفوع نمي‌رسند.[٧]


.[٤٥٨] همان، ج٢، ص٣٨.

.[٤٥٩] همان، ج١، ص١١٥.

.[٤٦٠] روش علامه طباطبايي در الميزان، ص٢١٢.

[١]. التفسير و المفسرون، ج٢، ص٢٧٥.

[٢]. المنار، ج١، ص١٣٧ و ١٣٨.

[٣]. همان، ج٣، ص٢٩١.

[٤]. تفسير جزء عم، ص١٨٢.