علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٦٣ - معرفی و روششناسی شرح نهجالبلاغه ابنمیثم بحرانی
و في روایة المبّرد: أنّه لمّا انتهی إلیه ورودُ خیل معاویة الأنبارَ و قتلُ حسّان بن حسّان خرج مغضباً... ثمَّ قال الخطبةَ.[١]
و پس از بیان تفاوت، به داوری دربارۀ این نقلها پرداخته است:
و روایة المبّرد أَلیقُ بصورة الحال و أظهر.[٢]
وي پیش از پرداختن به شرح خطبۀ متقین (خطبۀ ١٨٤) نیز به اختلاف نسخهها اشاره کرده است:
أقول: من هاهنا اختلفت نسخُ النهج، فکثیر منها تکون هذه الخطبة فیها أوّل المجلد الثاني منه بعد الخطبة المُسمّاة بالقاصعة و... و کثیر من النسخ تکون هذه الخطبة فیها متّصلة بکلامه٧ للبرج بن مسهر و... .[٣]
و در ادامه، نسخۀ گزیدۀ خود را هم مشخص کرده است.
در مواردی که در نسخه بدلها تذکر نکتهای را مفید میدیده، آن را تذکر داده است؛ چنانکه پس از ذکر توضیح سید رضی در صدر نامۀ ٣١ ـ که «و مِن وصیّة له٧ للحسن بن علي٧ کتبها إلیه بحاضرین منصرفاً مِن صفّین»[٤] است ـ آورده است:
أقول: روَی جعفر بن بابویه القمي; أنّ هذه الوصیّة کتبها٧ إلی ابنه محمد ابن
الحنفیّةL... .[٥]
یا در شرح نامۀ ٣٩ آورده است:
أقول: قد ذُکر هذا الکتاب بروایة تزید علی هذه، و أوّله: مِن عبداللَّـه عليّ أمیرالمؤمنین إلی الأبتر بن الأبتر عمرو بن العاص شانئ محمد و آل محمد في الجاهلیّة و الإسلام ... .[٦]
و تا آخر نامه را به روایتی دیگر نقل کرده است.
یا در کلام ٧٤ ـ که سید رضی به اختلاف نقلها اشاره کرده است ـ ابنمیثم نظر خود را دربارۀ نقلهای مختلف بیان داشته است:
و هذه الروایة هو الحقّ و الثانیة سهوٌ من الناقلین.[٧]
[١]. همان، ج٢، ص٤١.
[٢]. همان، ج٥، ص٦٥.
[٣]. همان، ج٤، ص٣٧٠.
[٤]. همان، ج٥، ص٢٥٩ـ٢٦٠.
[٥]. همان، ج٢، ص٣١.
[٦]. همان.
[٧]. همان.