مثال، تعداد منظومه‌هاي موجود در آسمان كه تاكنون كشف شده به چهارده ميليون منظومه مي‌رسد كه هر يك از آن‌ها با افلاك و سياره‌ها و اقمار تابعه‌شان به اندازه منظومه شمسي يا به مراتب بزرگ‌تر از آن هستند و حتي منظومه شمسي ما به گرد يكي از آن‌ها مي‌چرخد. اين در حالي است كه فاصله خورشيد تا كره نپتون كه دورترين سياره منظومه شمسي است بر پايه تحقيقات جديد ٢٧٤٦٥ ميليون ميل است. علاوه بر آن، شايد بر طبق نظريات جديد منظومه‌هاي كشف نشده خيلي بيشتر از كشف شده‌ها باشد.

سيد بزرگوار، هبة الدين شهرستاني‌ [١] كه زندگاني و توفيقش دراز باد در كتاب الهيئة و الاسلام در مساله چهاردهم در تعداد عالم‌ها و منظومه‌ها مي‌گويد:

دانشمندان معاصرعلم هيئت ثابت كرده‌اند كه سيارات و اقمار و منظومه شمسي ما همه از خورشيد نور مي‌گيرند و وسعت منظومه شمسي ما كه به مدار نپتون محدود مي‌شود يكهزار و پانصد ميليون فرسخ است. يعني اگر از نپتون نگاه كني، خورشيد بزرگ را مانند يك ستاره كوچك [به اندازه يك گردو] مي‌بيني. نتيجه اين فاصله نبودن نور خورشيد در مداري دورتر از مدار نپتون است. بنابراين، محال است كه ستارگان ثابت نورشان را از خورشيد ما بگيرند؛ زيرا خيلي بيش از نپتون از خورشيد فاصله دارند. مگر نمي‌داني كه فاصله برخي از ستارگان دنباله‌دار، چهارده برابر فاصله نپتون از خورشيد است؟ با اين وجود، آن‌ها تحت جاذبه خورشيد ما هستند و در جاذبه ستاره ديگري نيستند؛ زيرا فاصله آن‌ها از ستارگان ديگر از فاصله‌شان با منظومه ما بيشتر است. در تائيد اين مطلب همين بس كه تلسكوپ‌هايي كه زحل را با همه دوري‌اش براي ما هزار بار بزرگ‌تر مي‌كنند نمي‌توانند ستارگان را از آنچه به چشم مي‌خورند بزرگ‌تر كنند و فقط آن‌ها را كمي واضح‌تر نشان‌

[١]. سيد هبةالدين شهرستاني (١٣٠١- ١٣٨٦) از مجتهدان و مصلحان بزرگ معاصر بود. ايشان از شاگردان مرحوم آخوند خراساني، سيد محمد كاظم يزدي و شيخ الشريعه اصفهاني بود. بر ضد استعمار انگليس در عراق مبارزه مي‌كرد و براي همين دستگير و زنداني شد. از آثار او اين‌ها را مي‌توان برشمرد: رواشح الفيوض في علم العروض، الهيئة والاسلام، نهضة الحسين، و ما هو نهج البلاغة.