بعد خدا در جای دیگری برای من درست می‌کند؛ من در اینجا خدمت می‌کنم، دنیا در جای دیگر به من پاداش می‌دهد؛ این چگونه می‌شود؟ من نمی‌توانم توجیهش بکنم، ولی می‌دانم که هست.

حضرت امیر می‌فرماید (نصیحت خیلی خوبی است، همه باید گوش کنیم): لایزَهِّدَنَّک فِی الْمَعْروفِ مَنْ لا یشْکرُهُ لَک اگر به کسی خوبی می‌کنی و او شکر گزار خوبی شما نیست و حق‌شناسی نمی‌کند یکوقت شما را به کار خیر بی‌رغبت نکند، پشیمان نکند بگویی ای بابا! ما به هر کس که خوبی کردیم به ما بدی کرد! فَقَدْ یشْکرُک عَلَیهِ مَنْ لا یسْتَمْتِعُ بِشَیءٍ مِنْهُ[١] . تو خوبی کن، این به تو حق‌شناسی نمی‌کند، یکوقت می‌بینی یک کس دیگر که اصلا از تو به او خوبی نرسیده، در عوض به تو خوبی می‌کند؛ یعنی تو انتظار خوبی را از کسی که به او خوبی می‌کنی نداشته باش، از عالَم داشته باش؛ عالَم اگر از اینجا به تو ندهد از یک جای دیگر می‌دهد. حالا چنین چیزی چگونه می‌شود؟ ما نمی‌دانیم.

ولی همین طور که الان خودتان فرمودید که راجع به روح و بدن این فرضیه (لااقل) وجود دارد و تا حدودی آزمایشها هم نشان داده که روح روی بدن اثر می‌گذارد (و این منافات ندارد با این که خود بدن یک مکانیسم مخصوص داشته باشد، روح یک مکانیسم مخصوص داشته باشد، در جایی روح روی بدن اثر بگذارد، جایی بدن روی روح اثر بگذارد) یک نفر موحد و الهی باید به یک چنین قانونی در عالم ]یعنی رسیدن یاریهایی به انسان در شرایط خاص[ معتقد باشد گو اینکه نمی‌تواند این قانون را صد در صد توضیح بدهد چون قابل آزمایشهای لابراتواری نیست، بلکه یکی به دلیل وعده انبیا باید قبول کند، و دیگر این که در عملْ انسان باید این راه را برود بعد ببیند که آیا چنین اوضاعی

[١] . نهج‌البلاغه، حكمت ٢٠٤.