گفتارهایی در اخلاق اسلامی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٩ - بخش سوم صبر

کلمه «استقامت» آمده است. استقامت در قرآن صریحا ستایش شده و دعوت به آن شده است. مثلا در سوره هود می‌فرماید: فَاسْتَقِمْ کما اُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَک[١] ای پیغمبر استقامت بورز همچنان که به تو دستور داده شده است؛ یعنی ما به تو دستور استقامت دادیم، استقامت کن؛ نه تنها تو، و کسانی که با تو هستند: تابَ مَعَک بازگشت کرده‌اند با تو. چون تمام مردمی که با پیغمبر آمده بودند، از راهی که می‌رفتند به راه خداوند بازگشته بودند، خداوند همه مسلمین را تائبین می‌نامد: و آنان که با تو به سوی حق بازگشت کرده‌اند؛ همه استقامت داشته باشید.

این همان آیه‌ای است که پیغمبر اکرم فرمود: شَیبَتْنی سورَةُ هودٍ[٢] سوره هود مرا پیر کرد. بعد خودشان فرمودند: لِمَکانِ «فَاسْتَقِمْ کما اُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَک» به خاطر این آیه. اینجا نکته‌ای هست که گفته‌اند و آن این است که «فَاسْتَقِمْ کما اُمِرْتَ» (آیه استقامت) در چند آیه از قرآن آمده است؛ از جمله در سوره شوری: فَلِذلِک فَادْعُ وَاسْتَقِمْ کما اُمِرْتَ[٣] . می‌گوید ای پیغمبر استقامت کن همان طوری که مأموری.

پیغمبر نفرمود سوره شوری و سوره هود من را پیر کرده است ولی فرمود: سوره هود من را پیر کرده است؛ چون در سوره شوری آن که مأمور به استقامت است خود پیغمبر است فقط، اصحاب نیستند، ولی در سوره هود خودش و اصحابش توأم مأمور هستند. این که پیغمبر فرمود : سوره هود من را پیر کرد و نگفت سوره شوری، گفته‌اند روی این جهت است که در آنجا وَ مَنْ تابَ مَعَک هم هستند و استقامت اصحاب هم جزء مأموریت پیغمبر قرار گرفته است.


[١] . هود / ١١٢.

[٢] . شرح نهج‌البلاغه ج ١١ / ص ٢١٣؛ أطیب البیان فی تفسیر القرآن ج ١١ / ص ٤٦٩؛وسائل الشیعه ج ٦ / ص ١٧٢.

[٣] . شوری / ١٥.