تفسیر و مفسران - معرفت، محمدهادی - الصفحة ٥٠١ - شیوههای مختلف تفسیر عصری
مشکلات در همه زمانها- تا زمان برپایی قیامت- ارائه کرده، بحث و بررسی کرده است. مؤلف میگوید: «در این تفسیر بر تفکّر و تدبّر مستقیم در آیات، آن گونه که در مقدمه بیان کردم، تکیه ورزیدم؛ یعنی همان روش دریافت و فهم مستقیم از آیات و بازگشت به خود قرآن، طبق روشی که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و ائمه علیهم السّلام به ما آموزش دادهاند:
تفسیر قرآن به وسیله خود قرآن». [١] این اثر، تفسیری تحلیلی و تربیتی است که در آن مباحث جدلی و خرافات اسرائیلی وجود ندارد و بر تبیین مفاهیم آیات و بیان مقاصد و اهداف والای آن و درمان موفق و مفید دردهای جامعه متکی است.
تألیف این کتاب در سال ١٤٠٥ در ١٨ جلد به پایان رسید و در سال ١٤٠٦ در تهران به چاپ رسید.
٩. من وحی القرآن
تفسیری تربیتی- اجتماعی و کامل است و از جالبترین تفاسیر جامعی است که برخاسته از روحی پرتوان و هوشیار و آگاه نسبت به اسلام اصیل میباشد. مؤلف آن سید محمد حسین فضل اللّه از درخشانترین چهرههای علمی اسلام در سرزمین لبنان است. وی در این تفسیر کوشیده است روح قرآنی را در همه زمینههای زندگی مادی و معنوی احیا کند؛ نظیر همان کاری که سید قطب در تفسیر خود «فی ظلال القرآن» انجام داد؛ منتهی با یادکرد تعالیم وارده از اهل بیت علیهم السّلام در زمینه تربیت مسلمانان- متناسب با همه ادوار- به این تفسیر زینت بخشیده و به آن برتری داده است.
مؤلف در مقدمه این تفسیر، درباره هدف آن و گامهایی اساسی که در آن برداشته است میگوید: «آیا این یک کتاب تفسیر است و آیا ما با وجود این همه تفاسیر عظیمی که هیچیک از جوانب و ابعاد قرآن را نادیده نگرفتهاند و همه را تحلیل و بررسی کرده و توسعه و گسترش دادهاند و ابعاد مختلف لغوی، بلاغی، فلسفی، روانی و اجتماعی آن را به تفصیل بیان کردهاند ... و با وجود اینکه هم اکنون نیز کوششهای گسترده و مداومی برای گشودن آفاق جدید در تفسیر در جریان است، باز هم به تفسیر تازه نیاز داریم؟ پاسخ این است که ما در آغاز، این مباحث را به
[١] من هدی القرآن، ج ١، ص ٥.