«قریش» درخواست می‌کند تا به جهت همبستگی فامیلی که با آنان دارد، او را حمایت کنند و مورد مهر و محبّت قرار دهند و آنان گرچه دعوت او را نپذیرفتند، نمی‌بایست پیوند خود را با او نادیده بگیرند. «المودة فی القربی» یعنی دوستی خود را به علّت قرابت و پیوندی که با من دارید نگاه دارید و حرمت نهید».
طبری این وجه را ترجیح داده و بهترین وجه دانسته است؛ ولی از دو نکته مهمّ غفلت ورزیده است: نخست آنکه در این آیه، دوست داشتن خویشاوندان پیامبر، به عنوان اجر رسالت مطرح گردیده است: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی ؛ از شما پاداشی نمی‌خواهم جز دوستی با بستگان [نزدیک من » [١] که این هم نیز در جهت مصلحت خود امّت است.
ناگفته روشن است که پاداش رسالت از کسانی درخواست می‌شود که رسالت شخص را به عنوان یک عمل انجام شده باارزش پذیرفته باشند؛ نه آنکه عمل او را سبب ویرانی و تباهی اسباب شوکت خود بدانند! دیگر آنکه- پیامبر دستور گرفته است که هرگز با مشرکان و دشمنان خدا از در دوستی درنیاید و دست دوستی به سوی آنان دراز نکند: «لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَ عَدُوَّکُمْ أَوْلِیاءَ تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ». [٢]
طبری به موقعیّت «فی» در آیه استناد کرده و «قربی» را مصدر گرفته است؛ یعنی در جهت همبستگی و نزدیکی؛ و می‌گوید: اگر مقصود بستگان نزدیک پیامبر بودند، به حرف «فی» نیاز نبود و باید می‌گفت: «إلّا مودّة القربی».
کاش این استدلال را نمی‌کرد تا به ضعف توان ادبی متهم نمی‌گردید! [٣] زمخشری- که استاد شناخته شده ادب عربی است- در این باره می‌گوید: «این تعبیر، مبالغه در امر را می‌رساند؛ بدین می‌ماند که «قربی» محلّ و ظرف مودّت قرار گرفته‌اند؛ چنانکه می‌گویی: مرا در خاندان فلان، جایی برای دوستی هست و در این

[١] به اتفاق مفسّرین، مقصود اهل بیت و عترت طاهره‌اند چنانکه در حدیث ثقلین به آن تصریح شده است. به علاوه، این درخواست در جهت مصلحت خود امّت است «قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ إِنْ أَجْرِیَ إِلَّا عَلَی اللَّهِ». سبأ ٣٤:
٤٧؛ زیرا تداوم هدایت پس از پایان دوران رسالت، تنها بر دست عترت انجام می‌گیرد و آنان هستند که کشتی نجات امت را برای همیشه هدایت می‌کنند.
[٢] ممتحنه ٦٠: ١.
[٣] تفسیر طبری، ج ٢٥، ص ١٥- ١٧.