است. خواجه نصیر الدین طوسی نیز در کتاب «التجرید» [١] بدان پرداخته است.
چکیده سخن در نفی رؤیت الهی اینکه: دیدن، عبارت است از رسیدن پرتو نور از جسم مرئی به چشم؛ که مستلزم رویارویی و قرار گرفتن چشم در جهت آن جسم است و رویارویی و مواجهه، مستلزم جسمانیت است؛ و این آیه کریمه حال مؤمنان را در روز قیامت چنین وصف می‌نماید که ایشان به رغم هول انگیز بودن آن روز، شادمان و خرسندند و تنها سبب این سرور و شادمانی آن است که ایشان از غیر خدا بریده و با تمام وجودشان به سوی خدا روی آورده‌اند. «نظر» به این معنا با حرف جر «إلی» متعدّی می‌شود؛ همان گونه که در گفتار دخترک بینوای سروی آمده بود و نیز در این شعر آمده است که:
إنّی إلیک لما وعدت لناظر نظر الفقیر إلی الغنی الموسر؛
بدرستی که من بدانچه به من وعده داده‌ای چشم دوخته‌ام؛ همان گونه که مستمندی به توانگری ثروتمند می‌نگرد.
عایشه با امکان دیدن خداوند با چشم، سخت مخالف بوده و بشدت آن را انکار می‌کرد. در حدیث مسروق- از او- که همگی به آن اتفاق دارند آمده است: «به عایشه گفتم: ای مادر، آیا محمد صلّی اللّه علیه و آله در شب معراج خداوند را دید؟ در پاسخ گفت:
از آنچه گفتی موی بر بدنم راست شد! هر کس درباره [این سه چیز با تو سخن گفت دروغ گفته است: کسی که بگوید محمّد پروردگارش را دید، دروغگوست؛ و براستی افتراء بزرگی بر خداوند روا داشته است- آنگاه این آیه را تلاوت کرد- که: «لا تُدْرِکُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ» [٢]؛ و کسی که بگوید، آنچه را فردا رخ دهد می‌دانم، دروغ می‌گوید- آنگاه این آیه را قرائت کرد- که: «وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ ما ذا تَکْسِبُ غَداً» [٣]؛ و کسی که بگوید پیامبر چیزی از دین را پوشیده داشته است، دروغگوست- سپس این آیه را خواند- که:

[١] علامه حسن بن مطهر حلی، شرح تجرید العقاید، ص ١٦٥- ١٦٣.
[٢] «چشمها او را درنمی‌یابد و اوست که دیدگان را در می‌یابد و او لطیف آگاه است». انعام ٦: ١٠٣.
[٣] «و کسی نمی‌داند فردا چه به دست می‌آورد». لقمان ٣١: ٣٤.