فرمود آنقدر اين قرآن وزين و سنگين است كه اگر بر كوه نازلش كنيم كوه متصدع و متلاشى ميشود , همانطورى كه هضم مسائل سنگين براى هر مغزى ميسر نيست او را به صداع و سر درد مبتلا ميكند , تحمل معارف بلند قرآن ميسور كوه نيست , و كوه را هم به صداع و سر درد و در نتيجه به تصديع و تفريق و تلاشى مبتلا ميكند , كوه نمى تواند معارف بلند جهان مجرد را هضم كند , و اين يك مثلثى است كه آن ممثل را روشن ميكند .

و تلك الامثال نضربها للناس [٢] .

همانطوريكه خداوند درباره قرآن اينچنين بيان فرمود كه , كوه نميتواند حامل قرآن باشد . اميرالمؤمنين ( ع ) نيز درباره معرفت خود و محبت خود چنين فرمود :

لواحبنى جبل لتهافت [٣] .

وقتى سهل بن حنيف انصارى از اصحاب ديرين و شاگردان مكتب مولى الموحدين ( ع ) در گذشت , حضرت بعد از ارتحال او , فرمود : اگر كوه محبتم را بخواهد هضم كند متلاشى ميشود . يعنى تحمل محبت من براى كوه ميسر نيست , هضم ولايت و معرفت على ( ع ) مقدور كوه نيست . چه اينكه هضم معناى بلند قرآن مقدور كوه نيست . باز از زبان خود حضرت در اين باره نقل كنيم . فرمود :

ما شككت فى الحق مذ أريته [٤] .

[١]و ٢ سوره حشر , آيه ٢٢ .

[٣]نهج البلاغه فيض الاسلام حكمت ١٠٨ , صفحه ١١٣٨ .

[٤]نهج البلاغه فيض الاسلام , حكمت ١٧٥ , صفحه ١١٧١ .