جست . آن كيست ؟ آن را اگر خوب بنگريم خود انسان است انسان فاعل درست است و عامل قريب و نيرنگ است , شيطان هم فاعل بعيد است وسوسه هاى شيطانى بوسيله نفس هوسباز و هوس مدار , نفس انسان را تحريك ميكند اين نفس هوس مدار انسان , شروع ميكند به دلباختگى و اين ابزار را زيبا مى بيند . آن بعد اندوهبارش را نمى نگرد , فقط اين چهره نشاط آورش را مى بيند آنگاه فريب ميخورد همين مطلب را حضرت ( ع ) تشريح كرده و راه علاجش را هم نشان داده فرمود :

هر كس دنيا را مقدمه راه قرار بدهد هرگز فريب نميخورد و اگر دنيا را به چشم هدف ببيند فريب ميخورد . از كلمات بلند حضرت در خطبه ٨١ اين است فرمود :

و من ابصربها بصرته . . . و من ابصراليها أعمته [١] .

فرمود اگر كسى دنيا را بعنوان ابزار و بعنوان وسيله نگاه كند نه هدف . ( بصرته ) دنيا بيدارش ميكند ولى ( و من ابصراليها ) اگر كسى به سمت دنيا چشم بدوزد كه دنيا را هدف قرار بدهد نه وسيله , دنيا كورش ميكند . هر كس دنيا را به عنوان هدف دانست دنيا كورش ميكند هر كسى دنيا را بعنوان وسيله ديد دنيا بيدارش ميكند دنيا وسيله رفتن است نه هدف ماندن . بنابراين اين بهترين راه است . براى اينكه ثابت بشود دنيا هرگز فريب نمى دهد و انسان است كه فريب ميخورد انسان از چه راه فريب ميخورد ؟ در درون انسان , اين نفس درجاتى دارد قوائى دارد مراتبى دارد كه يكى از آن درجات و قوا و مراتب , تسويل اين است كه يا اصولا زشت را زيبا نشان ميدهد و يا يك چيزى كه داراى دو بعد است آن بعد زشتش را نشان نميدهد فقط بعد زيبا را نشان ميدهد . اين كار تسويل است همانند يك تابلوى لطيف كه يك چهره اش

[١] نهج البلاغه فيض الاسلام , خطبه ٨١ , صفحه ١٨١ .