مردانى اند كه از عمر فانى زود گذر براى دائم پايدار بهره گرفتند . مردانى اند كه از دنياى رونده براى عالم پاينده بهره گرفتند و پايه و مايه فراهم كردند . در بين همين راهروان كسانى هستند كه :

امرؤ لجم نفسه بلجامها و زمها بزمامها فامسكها بلجامها عن معاصى الله و قادها بزمامها الى طاعة الله [٢] .

فرمود : مردانى اند كه لجام به دهنه اسب سركش نفس اماره زدند و هر حرفى را نميزنند . مؤمن ملجم است لجام دارد هر حرفى را نميزند و هر غذائى را نمى خورد . از معصوم عليه السلام رسيده فرمود :

طهروا افواهكم فانها طرق القرآن .

فرمود : دهن ها را پاك كنيد زيرا دهن مجراى قرآن است . دهن را پاك كنيد . حرف بد از دهن بيرون نيايد و غذاى حرام از اين دهن وارد نشود . اين لب را اين دندان را اين زبان را اين فضاى كلام را كلا اين دهان را پاك كنيد زيرا از اين مجراى پاك بايد قرآن عبور كند . خدا كه با انسان سخن ميگويد در قرآن كلام خدا تجلى كرده است . در بحث تفسيرى از نهج البلاغه اين جمله نازل شد كه خدا :

تجلى لعباده فى كلامه و لكنهم لايبصرون .

خدا كه متكلم اين كلام است براى بندگانش در اين كلام تجلى كرد . منتهى اينها نمى بينند . فرمود دهن را پاك كنيد زيرا مجراى قرآن است . آيات الهى بايد از اين دهن بيرون بيايد . اگر حرف بد از اين دهن بيرون آمد اين مجرا آلوده مى شود . بايد لايروبى كرد , آنگاه قرآن تلاوت

[١]و ٢ نهج البلاغه فيض الاسلام , خطبه ٢٣٧ , صفحه ٨٢٢ .