حادثه بزرگ پى برده اند واز اين رهگذر ، انديشمندان ، در پى تحرير ونگارش درسهاى آموزنده آن بر آمده اند ، به حدى كه بخش عظيمى از كتابخانه بزرگ اسلام را به اين امر مهم ، اختصاص داده اند .

نخستين مقتل وروايتگر آن نخستين مقتل صحيح كه در شأن ابا عبد الله الحسين ( ع ) وياران فداكار او پديد آمده است ، مقاتل بسيار معتتبر ومستندى است كه از سوى شاهدان عينى وناظران واقعى اين صحنه شور وشهادت ، در كتابها وسينه هاى مردم آن روزگار ، به مرحلله ثبت ودرج رسيده است و بازگويى آن ، از همان لحظه هاى شهادت ، آغاز گرديده ودر سال ٦٥ قمرى ، در دوران حركت توابين به اوج اعلا وجايگاه شايسته خود رسيده است ، وآن مقتل گويا وپويايى است كه از طريق روايتگر معصوم ، حضرت سيد الساجدين امام زين العابدين ( ع ) ، ونيز عمه مكرمه اش ، بانوى شجاع وسخنور ، حضرت زينب كبرى ( س ) ، خواهر با فضليت امام حسين ( ع ) و همچنين ديگر حاضران عرصه كربلا ، امثال بانوى فداكار ، حضرت ام كلثوم ، سكينه اديب و شاعر ، وفاطمه صغرى ( ع ) وديگر شاهدان عينى اين واقعه جانسوز ، به سمع واطلاع مردمحقيقت جو رسيده است .

اين مقتل حقيقى وراستين كه از طريق خاندان رسالت ، با بيان وبنان وبادل وجان ، بازگوشده است ، اصالت واعتبار خاص وارزشمندى دارد .

خواه نا خواه در دلها اثر مى بخشد وصاحبان دل را با خود همنوا مى سازد ، چون از نوعى سوزش وتأثير جوهرى بر خوردار مى باشد كه قابل مقايسه با ديگر مقاتل نيست ، آنجا كه حضرت سجاد ( ع ) مى گويد : " أنا بن المذبوح عطشانا بأرض كربلا " يا مى نويسد : " هذا قبر الحسين المظلوم الذي قتل عطشانا " .

يا در عرش منبر مسجد جامع دمشق ، آن خطبه غرا وكوبنده را كه شرحى بر مقتل حسينى ( ع ) است ، ايراد مى نمايد ومستمعان مخالف را تحت تأثير شديد بيانات خويش قرار مى دهد ، به حدى كه يزيد مجبور مى شود مسؤوليت امر را به عهده ابن زياد بيفكند .