يا خواهر شجاع وسخنور امام ( ع ) ، زينب كبرى ( س ) ، آن فريادگر قرنها وعصرها ، در روز عاشورا فرياد مى كشد : " جدا ! يا رسول الله ! صلى عليك مليك السماء ، هذا حسينك مرمل بالدماء ، مقطع الاعضاء مسلوب العمامة والرداء .

" يا سر نعش برادرزاده عزيزش على اكبر مى گويد : " حبيباه ! يا بن أخاه ! " يا در دربار شام آن خطبه كوبنده وروشنگر را ايراد مى كند و شنوندگان را مبهوت وحيران بيانات خود مى سازد .

آرى ! اين نوع مقتل گويى ومقتل نگارى ، صحيح ترين ، گيراترين ، سوزناك ترين واصيل ترين شيوه مقتل نگارى از حادثه كربلا است كه از راه روايتگران راستين ، عالم ، معصوم ، امام شناس وحجت شناس به دست ما رسيده است و ارزش واعتبار ويژه خود را دارد .

چون گفته اند : " در عزايى گر بود نوحه گر آه صاحب درد را باشد اثر " .

بدون شك اين نوع مقتل گويى ومقتل نگارى كه خمير ما به ديگر مقاتل بعدى به شمار مى آيد ، مؤثرترين ، مقبول ترين ومستندترين شيوه بازگويى مقتل مى باشد كه از مسير خود صاحبان عزا ، به افراد ديگر منتقل گرديده واين قبيل مقاتل را فقط از لابه لاىمتون روايى ، تاريخى وسيراه اى پيشوايان معصوم ( ص ) مى توان به دست آورد ودر اختيار مشتاقان قرار دار وطبيعى است چه مقتلل زيبا ومقتل نگارى راستينى خواهد بود كه هرگز نظيرى براى آن نمى توان يافت .

مرحله دوم مقتل نگارى پس از عبور از اين مرحله روشن وصاف وشفاف ، به مقتل نگارى روزگاران بعدى مى رسيم .

گرچه دقيقا به صافى وروشنى مرحله نخستين نيست ، ولى حقايق تاريخى ، عادات وسنن اجتماعى ، ادب وادبيات مرثيه نگارى ارزشمندى را در باره آن حادثه بزرگ و جانگداز به ثبت رسانده است .

كتاب شناس معروف جهان تشيع ، مرحوم حاج شيخ آقا بزرگ تهرانى در اثر ما ندگار خود " الذريعة الى تصانيف الشيعة " [١] تعداد شصت وپنج كتاب از اين

[١] الذريعه ، ج ٢٢ ، ص ٢٠ تا ٣٠ .