تغييرجنسيت - كريمى نيا، محمدمهدى - الصفحة ٢٩٦ - گفتار دوم وجوب پرداخت مهريه مطلقا

آيت‌الله‌ يوسف صانعى‌ از جهت ديگر بين تغيير جنسيت زوج و زوجه تفاوت قائل شده‌اند. در ابتدا ديدگاه ايشان را مى‌آوريم و آن گاه توضيح مختصرى بيان مى‌شود:

اگر زنى با مردى ازدواج كند و مرد تغيير جنسيت دهد، ازدواجش از هنگام تغيير باطل مى‌شود. در صورت آميزش قبل از تغيير، بايد مهريه زن را بدهد و در صورت عدم آميزش، بنابر اقوى بايد بپردازد. [١] با توجه به كلام فوق، بين تغيير جنسيت زوج و زوجه تفاوت است و آن اين كه: هرگاه مرد تغيير جنسيت دهد، موظف است تمام مهريه را بپردازد، چه تغيير جنسيت بعد از آميزش باشد و چه قبل از آن؛ اما هرگاه زوجه تغيير جنسيت دهد، به دليل آن‌كه وى باعث از بين رفتن ازدواج شده است، مهريه زوجه از بين مى‌رود. [٢] دليل احتمال دوم‌

دليل اول- ثبوت تمام مهريه به سبب انعقاد عقد نكاح‌

به مجرد عقد نكاح، مهريه بر ذمه زوج ثابت مى‌شود و هرگاه دخول صورت گيرد، تمام مهريه مستقر مى‌گردد و ازدواج چه بقا داشته باشد و چه نداشته باشد، در هر حال، تمام مهريه به عهده زوج است. پس اگر طلاق واقع شود و يا اين‌كه «موضوع ازدواج» به دليل تغيير جنسيت منتفى گردد، تأثير در اصل مطلب، يعنى «ثبوت تمام مهريه براى زوجه» ندارد. [٣] روايات متعددى دلالت بر استقرار مهريه به سبب دخول دارد كه به دو نمونه اشاره مى‌شود:

١. روايت داود بن سرحان: إذا أولجه فقد وجب الغسل و الجلد و الرجم و وجب المهر؛ [٤] هرگاه دخول صورت گيرد، غسل، تازيانه، سنگسار و مهريه واجب مى‌شود.

[١]. يوسف صانعى، استفتاءآت پزشكى، چ دوم، ص ٩٢- ٩٤.

[٢]. توضيح بيش‌تر در ضمن احتمال چهارم خواهد آمد.

[٣]. ر. ك: احمد مطهرى، مستند تحرير الوسيله، (مسائل مستحدثه)، ص ١٩٢- ١٩٣.

[٤]. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، ج ١٥، ص ٦٥، باب ٥٤ از ابواب المهور، حديث ٥.