ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٩٧ - شرح لغات
(أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ) بر مخلوق و موجود بودن فعلى جهنم استدلال نموده ميگويند اگر جهنم فعلًا موجود نبود چگونه خداوند ميفرمايد آتش كه براى كفّار مهيّا است؟
پس چيزى كه مهيّا شده است مسلما بايد وجود داشته باشد.
و نظير اين استدلال نيز از جمله(أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ)[١] (بهشتى كه براى پرهيزكاران آماده است)[٢] براى وجود فعلى بهشت نمودهاند
. [سوره البقرة (٢): آيه ٢٥]
(وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذِي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَ أُتُوا بِهِ مُتَشابِهاً وَ لَهُمْ فِيها أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ وَ هُمْ فِيها خالِدُونَ (٢٥))
[ترجمه]
بآنان كه ايمان آوردهاند و كارهاى نيك و شايسته را پيشه ساختند، مژده بده بهشتى را كه نهرهاى آب از زير درختهاى آن جارى است و چون از ميوههاى آن بهرهمند شوند گويند اين مانند همان است كه قبلا (در دنيا) نصيب ما بود.
و از نعمتهاى گوناگون بهرهمند شده و در آنجا همسران پاكيزه دارند و جاويدان در بهشت خواهند زيست (٢٥).
شرح لغات
بشّر- از بشارت: خبر دادن به چيزى كه سبب خوشحالى گردد. و گاهى در خبرهايى كه موجب غم و اندوه است نيز بكار ميرود. مانند آيه كريمه(فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ)[٣] (آنان را بعذابى دردناك بشارت بده) و بشارت از بشره (ظاهر پوست بدن) گرفته شده است بمناسبت اينكه چهره و قيافه با شنيدن خبر خوشحال كنندهاى باز و منبسط ميگردد.
جنّات- جمع جنّت (باغ) است. و منظور از آن تنها درختها و ميوههاى
[١] در علم كلام بحثى است كه آيا بهشت و جهنم خلق شده و فعلا وجود دارند يا خداوند بعداً آن دو را مىآفريند؟ عدهاى معتقد بوجود فعلى آن هستند و از قرآن و احاديث براى اثبات مدعى خود شواهدى ميآورند كه از جمله استدلال به آيه فوق است. ولى آنهايى كه معتقدند كه هنوز خلق نشده است نيز به پاره از احاديث و آيات قرآن استشهاد ميكنند.
[٢] آيه ١٣١ از سوره آل عمران
[٣] آيات ٢١ از آل عمران و ٣٤ از توبه