ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٦ - شرح لغات

آيا نميدانيد؟:

١- آنچه ميكنيد از نظر افكار مردم زشت است (از ابى مسلم) ٢- اين كار دانايان نيست.

٣- كه خدا شما را بر اين كارتان عذاب و عقاب ميكند.

٤- آنچه در تورات نوشته شده درست است تا محمّد را پذيرفته و پيرويش كنيد.

سؤال اگر امر به نيكى‌ها واجب است مانند خود نيكى پس چرا خداوند آنان را بر اين كارشان توبيخ ميكند؟

جواب توبيخ آنان از اين نظر نيست كه به نيكى فرمان ميدادند بلكه از اين جهت است كه آنان مى‌گفتند و خود، بدان عمل نميكردند و لذا سزاوار اين مذمّت و سرزنش شدند چون سرپيچى از وظيفه و ترك آن از كسى كه خودش بآن امر ميكند زشت‌تر و ناپسنديده‌تر از گناه افراد ديگر است‌

. [سوره البقرة (٢): آيات ٤٥ تا ٤٦]

(وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخاشِعِينَ (٤٥) الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ راجِعُونَ (٤٦))

[ترجمه‌]

از صبر و نماز كمك بگيريد و آن بس گران است مگر بر خشوع پيشگان (٤٥).

آنهايى كه گمان ميبرند كه ملاقات كننده پروردگارشان هستند و بسوى او باز ميگردند (٤٦).

شرح لغات‌

صبر- خوددارى از خواستها و كفّ نفس و خويشتن‌دارى از هوسها است و صبر بر مصيبت بهمين معنا است كه مصيبت زده خود را از بى‌تابى و فغان باز ميدارد و بهمين مناسبت ماه رمضان كه روزه‌دار، خوددارى از خوردن و آشاميدن ميكند ماه «صبر» ناميده شده است.

خشوع- فروتنى و با كلمات: «خضوع» و «تذلّل» و «إخبات» تقريباً هم معنى است جز اينكه «خضوع» با بدن و «خشوع» در صدا و ديده است مانند آيه كريمه: