ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٣ - ٤ - روى آوردن

هم از آنها استفاده مادّى و نفع دنيايى ببريد و هم وجود آنها را نشانه و دليل براى شناسايى خداوند بدانيد.

(هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً) و سپس به خلقت آسمان پرداخت و هفت آسمان بر فراز يكديگر برافراشت.

(ثُمَّ اسْتَوى‌ إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ)

در معناى استوى چهار قول بيان شده است.

١- قصد و اراده‌

يعنى پس از خلقت زمين قصد و تدبيرش متوجه آفرينش آسمانها شد.

٢- استيلاءِ و تسلط

يعنى تسلّط و استيلاى توأم با قهر و قدرت، همانطور كه آيه‌(لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى‌)[١] (و چون بقوت رسيد و كامل شد) كه منظور تسلّط و غلبه عقل، بر هوى است.

٣- بازگشت بسوى خدا

منظور اين كه امر و فرمان خدا كه از آسمان و مقام عالى ربوبى نازل شده بود پس از انجام كار بسوى او بازگرديد كه كنايه از تمام شدن خلقت زمين است.

٤- روى آوردن‌

يعنى اقبال و روى آوردن بسوى آسمان.

(فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ) تسويه نيز بمعناى استواء و تساوى بين دو چيز را ميگويند و علت جمع آوردن ضمير در «سوّاهن» آن است كه چون سماء جنس است لذا در جمع و مفرد بكار ميرود.

برخى كلمه «سماء» را جمع از «سماوه» يا از «سمائه» دانسته كه ميتوان بصورت مؤنّث يا مذكر بكار برد مانند هر جمعى كه فرق بين آن و مفردش با «هاء» است كه در آخر مفرد مى‌آيد مانند نخل و نخله و بقر و بقره و در مؤنّث و مذكر

[١] آيه ١٤ از سوره قصص( ٢٨)