(ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوهُ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ ...)- سپس تغيير ميدهند آن را بعد از آنكه درك كردند آن را و حال آنكه آنها ميدانستند، در آن دو وجه گفته شده:

١- منظور از اين جمله اين است: آنها تغيير دادند كلام خدا را بعد از آنكه فهميدند و درك كردند و در اين صورت انكار آنان جز از روى عناد نبود و خود ميدانستند كه تغيير داده‌اند كلام خدا را.

٢- منظور اين است: كلام خدا را تغيير دادند بعد از آنكه يافتند آن را و ميدانستند كه در برابر تحريف چه كيفرى را استحقاق خواهند داشت.

هدف آيه شريفه‌

منظور خداوند از آيه شريفه اين است: يهوديان عصر نبىّ اكرم از نظر عدم ايمان بآن حضرت و تكذيب و انكار رسالت او پيروى از گذشتگان و پدران خود كه در زمان موسى بودند كردند زيرا آنان نيز روشى جز انكار و عناد نداشتند، و سبب اينكه خداوند تحريف و عناد را ببرخى از آنان نسبت داد با اينكه همه آنها كافر و منكر حق بودند اين است كه آنهايى كه تغيير دادند كلام خدا را اشخاص معدودى بودند و اتّفاق اشخاص معدود امكان‌پذير است امّا اتفاق جمعيت زياد با اختلاف سليقه و افكارى كه در بين آنها موجود است ممكن نيست و از اينرو اتفاق آنان در كتمان حقيقت و تغيير دادن كلام خدا چون معدود بودند مانعى ندارد.

آنچه از آيه مستفاد ميگردد

اين است كه گناه تغيير دادن شريعت بسيار بزرگ است و اين معناى وسيعى است كه در همه امور دينى از قبيل بدعت در فتاوى و محاكمات جريان دارد

. [سوره البقرة (٢): آيه ٧٦]

(وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلا بَعْضُهُمْ إِلى‌ بَعْضٍ قالُوا أَ تُحَدِّثُونَهُمْ بِما فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاجُّوكُمْ بِهِ عِنْدَ رَبِّكُمْ أَ فَلا تَعْقِلُونَ (٧٦))

[ترجمه‌]

و هنگامى كه با مؤمنان روبرو شوند گويند: ما ايمان آورده‌ايم، و چون با يكديگر خلوت كنند گويند:

چرا با مسلمانان از درى كه خداوند از علوم براى شما گشوده صحبت ميداريد تا با شما محاجه و خصومت كنند چرا انديشه نمى‌نمائيد (٧٦)