ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٤ - تفسير

ابو القاسم بلخى ميگويد: رجعت جائز نيست زيرا مردمى كه ميدانند بار ديگر باز ميگردند و ممكن است توبه كنند بر گناه جرئت پيدا كرده و از انجام آن باك نخواهند داشت، معتقدين برجعت در جواب بلخى ميگويند: چون رجعت براى همه مردم نيست بنا بر اين هر كسى نميداند كه او خواهد برگشت پس سبب جرئت نخواهد شد

. [سوره البقرة (٢): آيه ٥٧]

(وَ ظَلَّلْنا عَلَيْكُمُ الْغَمامَ وَ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوى‌ كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَ ما ظَلَمُونا وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ (٥٧))

[ترجمه‌]

ابر را بر شما سايبان گردانيديم و ترنجبين و مرغ بريان براى شما فرستاديم بخوريد از چيزهاى پاكيزه‌اى كه روزى شما كرديم و بر ما ستم نكردند بلكه بخودشان ستم ميكردند. (٥٧)

شرح لغات‌

ظلّلنا ...- سايه انداختيم.

غمام ... ابرى كه آسمان را مى‌پوشاند و يك تكه از آن را «غمامه» ميگويند و به ابرهاى سفيد نيز گفته ميشود و به اندوهى كه دل را مى‌پوشاند بهمين مناسبت «غم» ميگويند.

منّ ...- احسان بكسى كه سزاوار آن نيست و بمعناى هر نعمت و قطع آن نيز آمده است مانند آيه كريمه:(أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ) (پاداش هميشگى و غير مقطوع) و «منّه» قوت قلب است و اصل اين ماده بمعناى احسان ميباشد و آنچه بر بنى اسرائيل ميآمد احسان الهى بود.

سلوى ...- در لغت آنچه سبب آرامش خاطر ميگردد و بمعناى عسل و پرنده‌اى مخصوص آمده است.

تفسير

(وَ ظَلَّلْنا عَلَيْكُمُ الْغَمامَ ...)- ما ابرها را سايبان شما قرار داديم تا شما در آن سايبان از حرارت خورشيد حفظ شويد و بر شما منّ و سلوى نازل كرديم در باره «منّ» وجوهى بيان شده است.