ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٥٢ - تفسير
خطاب متوجه يهود است گويا ميفرمايد اى يهود بنى اسرائيل هر زمان پيامبرى از پيامبران من از جانب خدا امورى كه بر خلاف ميل و خواهش بود آورد سرپيچى كرده و خويشتن را بزرگ و از پيروى گفتارش امتناع ورزيديد.
(فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ ...)- پس گروهى را تكذيب و عدهاى را بقتل ميرسانيد.
گروهى را كه نتوانستيد بقتل برسانيد مانند عيسى و محمد ٦ تكذيب نموديد و برخى را مانند يحيى و زكريا كشتيد.
و ظاهر خطاب و اگر چه بصورت تقرير است ليكن در معنى مقصود خبر و حكايت است و سبب اينكه اين عمل بآنان نسبت داده شد در حالى كه آنان مباشرت نداشتند همانا خشنودى و رضايت آنان است نسبت باعمال گذشتگان و از اينرو مانعى ندارد كه فعل بآنها اضافه داده شود با اينكه مباشر آن پيشينيان بودند
. [سوره البقرة (٢): آيه ٨٨]
(وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلاً ما يُؤْمِنُونَ (٨٨))
[ترجمه]
و گفتند آن گروه: دلهاى ما در حجاب غفلت است، بلكه خداوند بر آنها لعن و غضب نمود زيرا كافر شدند و ايمان آنان كم بود.
شرح لغات
غلف ...- داراى حجاب.
لعنهم ...- دور كرد ايشان را از رحمت خود.
تفسير:
(وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ ...)- و گفتند: دلهاى ما در حجاب غفلت است بنا بر قرائت معروف- لام ساكن باشد- و بنا بر قرائت غير معروف- كه لام ضمه داشته باشد- گفتند: دلهاى ما كانون نور دانش و معرفت است.
اين آيه دنباله داستان يهود و گفتار زشت و كردار بد آنها است يعنى آنها گفتند- بنا بر قرائت معروف- كه دلهاى ما پذيرنده و قابل نيست و فائدهاى در إنذار و تهديد تو وجود ندارد زيرا ما درك نمىكنيم آنچه را كه تو مىگويى چون قابل فهم