ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٦ - بيان مختصرى از علوم قرآن كه شرح و تفصيل آنها در كتابهاى ديگر ديده ميشود

را در آنها مكرّر بيان كرده است. بعضى گفته‌اند «مثانى» در آيه كريمه:(وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَ الْقُرْآنَ الْعَظِيمَ)[١] آيات سوره حمد است و از ائمه ما : همين قول نقل شده است و حسن بصرى نيز بدان قائل است.

٣- مئون‌

مئون (صدها) جمع مائة (صد) است و آن سوره‌هايى هستند كه در حدود ١٠٠ آيه دارند خواه چند آيه بيشتر و يا كمتر و آنها هفت سوره‌اند از سوره بنى اسرائيل تا سوره مؤمنون بعضى گفته‌اند سوره‌هاى پس از هفت سوره طولانى (مئون) اند و مثانى سوره‌هاى پس از آنها است كه آياتشان از مفصل‌ها (سوره‌هاى كوچك آخر قرآن) بيشتر ولى از صد كمتر است.

٤- مفصل‌

مفصل، سوره‌هاى كوچك پس از حم ها هستند تا آخر قرآن و علت اينكه بآنها مفصل گفته‌اند اينست كه فاصله بين سوره‌ها( بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌) زياد است.

فن پنجم‌

بيان مختصرى از علوم قرآن كه شرح و تفصيل آنها در كتابهاى ديگر ديده ميشود.

يكى از آنها مسئله معجزه و خارق عادت بودن قرآن است كه دليل بر صدق رسول اكرم در ادعاى نبوّتش مى‌باشد.

در اينكه قرآن از چه جهت معجزه بوده آيا از نظر فصاحت يا نظم و روش جالب و مخصوص و يا اينكه خداوند عرب را از معارضه با آن گرداند و آن قدرت علمى را كه ميتوانند مانند قرآن در نظم و فصاحت بياورند از آنان گرفت.

تفصيل اين بحث را بايد در كتابهاى اصول عقائد ديد كه بزرگان از متكلمين در كتابهاى خود نوشته‌اند و مخصوصاً محقق بزرگوار سيد مرتضى در كتابش وجه اعجاز قرآن را با عاليترين بيان و تحقيقى واضح نموده است.

بحث ديگر در اين است كه آيا دست تحريف در قرآن برده شده و آن را زياد

[١] آيه ٨٧ از سوره حجر