ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٣١ - تفسير

[سوره البقرة (٢): آيه ٧٩]

(فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ (٧٩))

[ترجمه‌]

پس واى بر آن كسان كه از پيش خود چيزى نوشته و بخداى متعال نسبت دهند تا به بهاى ناچيز و اندك بفروشند واى بر آنها از آن نوشته‌ها و آنچه از آن بدست آرند (٧٩)

شرح لغات‌

ويل ...- واى و آن كلمه‌ايست كه هر كسى كه در شكنجه و ناراحتى واقع شود آن را بكار ميبرد.

يكسبون ...- كارى ميكنند كه منظورشان جلب منفعت و يا دفع ضرر است.

تفسير

سپس خداوند در مقام توصيف دانشمندان يهود براى دوّمين بار برآمد و فرمود:

(فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ ...)- پس واى بر آنهايى كه كتاب را مينويسند.

ابن عباس ميگويد: ويل در آيه شريفه عذاب و شكنجه است.

گفته شده: منظور از ويل كوهى است در آتش جهنّم.

خدرى از نبى اكرم روايت كرده: ويل درّه‌اى است در جهنم كه كافر پس از فرو رفتن در آن چهل پائيز (كنايه از چهل سال است) بعمق آن برسد. و ريشه معناى ويل همان است كه ذكر شد و در آن كلمه ايست كه در مقام دردمندى و تحسّر گفته ميشود و از زبان ناراحت و گرفتار مصيبت بيرون ميآيد.

(بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ...)- «كتاب را مينويسند» بدستهاى خودشان و سپس ميگويند: اين از جانب خداوند است.

منظور اين است كه خود متصدّى نوشتن آن هستند و سپس بخدا نسبت ميدهند مانند آيه شريفه‌(مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا) كه مراد اين است: ما خود متصدى بوديم و به هيچيك از بندگان آن را واگذار ننموديم و مانند اين جمله‌(خَلَقْتُ بِيَدَيَّ) كه منظور اين است: من خود او را خلق كردم و همين طور گفته ميشود: فلان چيز را با چشم‌