ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨٠ - ٥ - همين كه به نزديك در ميرسند بسته ميشود!

پاسخ در جواب اين سؤال وجوهى بيان شده است.

١- منظور از «اشتروا» خريدن و معامله واقعى و مبادله نيست بلكه استعاره و مجاز است در دوست داشتن و انتخاب يعنى همانطور كه مشترى جنسى را كه ميخرد آن را دوست داشته و بر ميگزيند منافقين هم كفر باطنى را دوست داشته براى خود انتخاب كردند.

٢- اين ايمان همان هدايت فطرت و طبيعت است كه در نهاد هر فرد در ابتداء وجود دارد آن را با گمراهى تبديل كردند.

٣- كلبى و مقاتل ميگويند: منافقان قبل از بعثت پيامبر اسلام به پيامبرى كه خواهد آمد و در كتب آسمانى ديده بودند ايمان داشتند ولى پس از آنكه مبعوث شد او را نپذيرفتند و گويى ايمان قبلى خود را با كفر و عناد كنونى مبادله كردند.

(فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ ..) در اين معامله اينان ضرر كردند(وَ ما كانُوا مُهْتَدِينَ) و چون ياران محمّد در تجارتشان هدايت يافته و سود كرده نشدند.

بعضى گفته‌اند اضافه اين قسمت بعدى‌(وَ ما كانُوا مُهْتَدِينَ) از اين نظر است كه منافقان نه سود بردند و نه هدايت يافتند در حالى كه ممكن است يك تاجر سود نبرد ولى هدايت داشته باشد پس حال اينان بدتر است.

سؤال در اينجا منافقان اصل سرمايه خود كه همان ايمان است از دست داده بودند در حالى كه معناى سود نكردن تجارت، آنست كه سرمايه محفوظ است ولى سود نميكنند.

جواب در اين آيات گمراهى و هدايت در برابر هم ذكر شده است و معنايش اينست كه اينان طلب ربح و سود كردند ولى هلاك شدند و سرمايه خود را از دست دادند.

و يا ممكن است حال كفار را مقابل حال مؤمنين قرار داده باشد مؤمنين هدايت را خريدند و سود بردند اينان گمراهى را خريدند و سود نبردند و ضرر كردند