ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٥٨ - تفسير
و از خودخواهى و دنيا پرستى بازميدارد همانطور كه قرآن ميفرمايد: «نماز انسان را از زشتىها بازميدارد»[١] و از طرفى با تواضع در نماز عشق برياست كنار ميرود بنا بر اين كمك خوبى در راه وفاى بعهد الهى است. لذا اگر در باره مطلبى رسول اكرم را حزن و اندوه فرا ميگرفت از نماز و روزه كمك مىطلبيد و با نماز خواندن و روزه گرفتن آن اندوه را از خود دور مىنمود. اما آن دستهاى كه مسلمانان را طرف خطاب اين آيات ميدانند ميگويند: منظور آيات اين است كه براى رسيدن بآنچه پيروان رسول اكرم را وعده دادهايم و نيز بر سختىها و مشكلات عمل باحكام و وظيفه از صبر بر طاعتها و بازدارى نفس از گناهان و نيز از نماز كمك بگيريد زيرا نمازگزار با توجه بمعانى آياتى كه در نماز ميخواند قهراً از مواعظش پندگرفته و به امر و فرمانش تن ميدهد و از گناهان خود را باز ميدارد.
وجه ديگر: اينكه در ميان كارهاى قلبى از صبر بالاتر و در ميان كارهاى بدنى از نماز مهمتر نيست.
از امام صادق ٧ نقل شده است كه فرمود: هنگامى كه اندوهى از كارهاى دنيا شما را فرا گرفت چه ميشود كه وضو گرفته بمسجد رويد و در آنجا دو ركعت نماز بخوانيد و از خدا رفع آن اندوه را بخواهيد مگر نشنيدهايد كه خدا مىفرمايد:
(وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ) بيشتر مفسران بر آنند كه ضمير «ها» به نماز بر ميگردد و با اينكه دو چيز «صبر و صلاة» قبلًا در آيه گفته شده بازگرداندن ضمير «ها» را بخصوص «صلاة» با اين دو وجه درست كردهاند.
١- باعتبار عظمت و اهميت نماز و واجب بودنش بر همه و ايجاد حالت قرب بخدا ٢- اگر چه در ظاهر فقط به نماز بازگشته ولى در واقع منظور هر دو آنها است مانند آيات كريمه:(وَ الَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ اللَّهِ)[٢] (كسانى كه طلا و نقره را گنج ميكنند و آن را در راه خدا خرج نميكنند)
[١] إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ.
[٢] آيه ٣٤ از سوره توبه.