فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥١ - لقطه و مجهول المالك (١) آیة الله سيدكاظم حائرى
و اگر نشناختى، پس آن را بخور؛ ولى ضامن آن هستى، اگر صاحبش آمد و آن را خواست، بهاى آن را به او بده.
در اين روايت مقدار يك سال براى حكم تعريف تعيين نشده است. مىتوان گفت: اين روايت مطلق است و به رواياتى كه مدت تعريف را يك سال معين كرده است، مقيّد مىگردد.
٤. على بن ابى حمزه در روايت معتبرى نقل مىكند كه از عبد صالح امام موسى بن جعفر (ع) در مورد مردى پرسيدم كه دينارى را در حرم يافته و آن را برداشته است. فرمود:
بئس ماصنع، ما كان ينبغي له أن يأخذه. قال: قلت: قد ابتلي بذلك. قال: يعرّفه. قلت: فانّه قد عرّفه فلم يجد له باغياً؟ قال: يرجع إلى بلده فيتصدّق به على أهل بيت من المسلمين، فإن جاء طالبه فهو له ضامن؛ (٣٧)
كار بدى كرده است، سزاوار نبود آن را بردارد. راوى گفت: عرض كردم: حالا گرفتار شده است. فرمود: آن را تعريف كند. گفتم: آن را تعريف كرده است، ولى خواهانى براى آن نيافته است. گفت: به سرزمين خود برگردد و آن را به خانوادهاى مسلمان صدقه دهد، اگر خواهان آن آمد، او ضامن است.
به طور طبيعى مردى كه مسافرت به حرم كرده است، يك سال در مكه نمىماند. پس ظاهر عبارت «يرجع إلى بلده فيتصدّق...» اين است كه تعريف كمتر از يك سال هم كافى است.
گاهى گفته مىشود كه يك سال تعريف براى تملّك يا شبه تملك از جانب يابنده است، اما درجواز صدقه دادن كافى است لقطه را تعريف كند و سپس صدقه دهد. پس در بيشتر روايات تعريف، تملّك يا قرار گرفتن لقطه در كنار اموال يابنده
(٣٧) همان، باب ١٧ از ابواب لقطه، ص ٣٦٨، ح٢. همچنين با سند معتبر ديگرى در وسائل الشيعه، ج٩، باب ٢٨ از ابواب مقدمات طواف، ص ٣٦١، ح٢ آمده است.