فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٢٨ - ماهيت حضانت و تعيين صاحبان آن (٢) رسول مزروعى
ادله و مؤيدات ديگر بر احقيت مادر
علاوه بر آنچه گذشت، بعضى ديگر از ادله و يا دست كم مؤيداتى كه براى اثبات احقيت مادر، براى حضانت كودكش مىتوان به آنها تمسك جست، عبارت اند از:
١. آيه شريفه :
{والوالدات يرضعن اولادهن حولين كاملين لمن اراد ان يتمّ الرضاعة و على المولود له رزقهنّ و كسوتهنّ بالمعروف لا تكلّف نفسٌ إلاّ وسعها لا تضارّ والدة بولدها و لا مولودٌ له بولده... } . (٥)
مادران، فرزندان خود را دو سال تمام شير مىدهند، اين براى كسى است كه بخواهد دوران شيرخوارگى را تكميل كند و بر آن كس كه فرزند براى او متولد شده، تأمين خوراك و پوشاك مادر به طور شايسته، لازم است. هيچ كس موظّف به بيش از مقدار توانايى خود نيست. نبايد مادر به سبب فرزندش ضرر ببيند و پدر نيز نبايد به سبب فرزندش ضرر ببيند.
مرحوم صاحب جواهر (٦) از جمله فقيهانى است كه از اين آيه براى اثبات احقيت مادر در امر حضانت كودكش، در مدت رضاع استفاده كرده است.
نكات اين آيه:
نكته اول: شير دادن در دو سال اول، حق مادر است و بنابر قول به عدم تفكيك ميان حق ارضاع و حق حضانت در دو سال اول، علاوه بر احقيت مادر در امر ارضاع، حق وى در امر حضانت نيز براى اين دو سال ثابت مىشود.
نكته دوم: هزينه زندگى مادر از نظر رزق و لباس در دوران شير دادن بر عهده پدر كودك است و اين امور بايد در حد متعارف و وسع پدر باشد. شيخ الطائفه؛ در
(٥)ـ سوره بقره، آيه ٢٣٣.
(٦)ـ جواهرالكلام، ج ٣١، ص ٢٨٥