فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٦ - لقطه و مجهول المالك (١) آیة الله سيدكاظم حائرى
هفتاد درهم دفن شده را، يافت. چيزى به كسى نگفت و آن را برداشت و به كوفه آمد. حال چه بايد كند؟ امام(ع) فرمود:
يسأل عنها أهل المنزل لعلّهم يعرفونها. قلت: فإن لم يعرفوها؟ قال: يتصدّق بها؛ (٤٥)
از اهل آن خانه در مورد آنها سؤال كند، شايد آن را بشناسند. گفتم: اگر آن را نشناختند؟ فرمود: آن را صدقه دهد.
گويا اين روايت هم به بحث ما مربوط نيست ؛ زيرا اگراهل منزل آن را نشناسند، گنج شمرده خواهد شد و اين حديث از احاديث مربوط به گنج خواهد بود. البته در اين حديث حكم به صدقه شده است؛ در حالى كه در بيشتر روايات گنج، حكم به پرداخت خمس و تملّك باقيمانده شده است. به هر صورت، روايات گنج ربطى به بحث ما ندارد؛ زيرا احتمال فرق ميان گنج و لقطه وجود دارد، يا به جهت اينكه احتمال هلاك مالك گنج زياد است ، و يا به اين جهت كه در گنج معمولاً تعريف ممكن نيست؛ زيرا محدوده جهل بسيار گسترده است. إن شاء اللّه اين بحث را در آينده پىگيرى خواهيم كرد.
١٠. شيخ با سندى كه نزد ما غير معتبر است، از فضيل بن غزوان نقل مىكند كه گفت: نزد امام صادق (ع) بودم كه طيّار گفت: فرزندم حمزه در هنگام طواف دينارى را يافت كه نقش و نوشته آن پاك شده بود. امام(ع) فرمود: مال اوست. (٤٦)
كلينى اين روايت را با سند معتبر از فضيل بن غزوان نقل كرده است، ولى در روايت كلينى آمده است كه طيّار گفت: من دينارى را يافتهام. (٤٧)
(٤٥) همان، باب ٥ از ابواب لقطه، ص٣٥٥، ح٣.
(٤٦) همان، ج٤ ، باب ١٧ از ابواب لقطه، ص٣٦٨، ح١.
(٤٧) الكافى، ج٤، كتاب حج، باب لقطه حرم، ص ٢٣٩، ح٣؛ وسائل الشيعه، ج٩، باب ٢٨ از ابواب مقدمات طواف، ص٣٦٢، ح٦.