حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧ - حجیّت سنّت پیامبر(صل) از زبان قرآن کریم
دیدگاه فریقین» از سید محمدکاظم طباطبایی منتشرشده در دانشکده مجازی علوم حدیث، دستهبندی چهارگانه از آیات دال بر حجیّت سنت ارائه داده و برخی آیات مرتبط را در هر بخش جمعآوری کرده است. همچنین عبدالغنی عبدالخالق از دانشمندان معاصر اهل سنت و استاد دانشگاههای سعودی، عراق، مغرب و لیبی، در رساله دکتری که با عنوان کتاب حجیّه السّنّه منتشر شده؛ در ضمن بحث از ادلهی قرآنی، پنج نوع از آیات را بهعنوان دلیل بر حجیّت سنت ارائه داده است. علاوه بر منابع ذکر شده بهعنوان پیشینهی بحث، در نوعی دیگر از آثار قرآنی، میتوان به دانشنامههای قرآنی اشاره کرد که در ذیل نمایههای خود، آیاتی پیرامون شخصیّت پیامبر(صل) را جمعآوری نمودهاند ولی بهطور ویژه، نگاهی به بحث سنّت و حجیّت آن یافت نمیشود. از آن میان، کتاب جان جهان، پیامبر اعظم(صل) است که در عین جامعبودن استخراج و چینش آیات در موضوعات مرتبط با پیامبر خدا٦، در خصوص بحث تخصّصیِ این نوشتار، بخشی جداگانه اختصاص نداده است.[٣] بنابراین پژوهش حاضر، به دنبال اثبات حجیّت سنّت، پس از مطالعه کلّ قرآن کریم و جمعآوری آیههای مرتبط و دستهبندی موضوعی آنها، در قالب مقاله و چینش موضوعی نوین، به بحث از برخی از آن موارد پرداخته و با بیان گونهها و زیرمجموعهها، درصدد آن است که نسبت به سایر نگاشتهها در این زمینه، نگاهی مختلف و آیاتی دیگر را بیان کند. تفاوت را میتوان در نوع نگاه و بیان برخی موضوعات جزئیتر نسبت به حجیّت حدیث بیان کرد.
ترسیم اهمیّت سنّت در قرآن، با نگاه به چگونگی عصمت پیامبر(صل) و مراتب پاکدامنی ایشان روشن میشود. پذیرش یا ردّ این دیدگاه ارتباط مستقیم با بحث حجیّت سنّت دارد. پس از بحث عصمت، بیان افضلیّت پیامبر(صل) و لزوم تبعیّت از چنین شخصیّتی، دیدگاه حجیّتبخشی قرآن به سنّت است که با پذیرشِ ارزشِ والای سنّت پیامبر(صل) در راستای هدف هدایتگری قرآن، میتوان پس از اطمینانِ صدوریِ حدیث و عمل به آن، راه سعادت را پیمود.
الف) آیاتِ گویای عصمت پیامبر ٦
مراجع لغت عرب، عصمت را حفظ، نگهداری و منع معنا کردهاند[٤] و در آن اختیار و اراده را لازم
[٣]. ر.ک: جان جهان پیامبر اعظم ٦.
[٤]. الصحاح، ج ٥، ص ١٩٨٦.