حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٨ - دیدگاه علامه مجلسی در استفاده از اخبار و منابع

مقدمه

علامه مجلسی در ابتدای بحارالأنوار مقدمه‌ای در چند فصل نگاشته است. فصل اول این مقدمه با عنوان «الفصل الأول فی بیان الاصول و الكتب المأخوذ منها»، به بیان فهرست منابع و مصادر كتاب اختصاص یافته است. وی در این فصل - كه به منزله فهرست منابع كتاب بوده و در دو بخش منابع شیعه و سنی ترتیب داده شده - نزدیک به ٤٠٠ كتاب از منابع شیعه و ٨٥ كتاب از منابع اهل سنت را نام می‌برد. این مجموعه، غیر از منابعی است كه در ضمن مباحث مختلف كتاب از آن‌ها استفاده شده است.

علامه مجلسی در مقدمه بحارالأنوار، منابع اهل سنت را در قالب سه گروه معرفی کرده است.

الف. كتاب‌های لغت، معانی بیان و بلاغت (٢٠ عنوان)؛

ب. كتاب‌های شرح روایات (١٣ عنوان)؛

ج. منابع روایی و متون اخبار (٥٢ عنوان).

مجموعه اخیر، مصادر تاریخ، مناقب و تفسیر را نیز شامل است.

الف) منابع اهل سنت

فهرست عناوین برخی از مهم‌ترین منابع روایی و متون اخبار که علامه مجلسی آن‌ها را به ترتیب در مقدمه بحارالأنوار ذکر نموده عبارتند از:

١. صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل البخاری (م ٢٥٦ق)؛

٢. صحیح مسلم، مسلم بن حجّاج النیسابوری (م ٢٦١ق)؛

٣. الموطّأ، مالک بن انس (م ١٧٩ق)؛

٤. سنن ابی‌داوود، سلیمان بن اشعث السجستانی (م ٢٧٥ق)؛

٥. سنن الترمذی، محمد بن عیسی الترمذی (م ٢٧٩ق)؛

٦. سنن النسائی، احمد بن شعیب النسائی (م ٣٠٣ق)؛

٧. جامع الاصول فی احادیث الرسول، مبارک بن محمد بن الاثیر (م ٦٠٦ق)؛

٨. فردوس الاخبار بمأثور الخطاب، شیرویه بن شهردار الهمدانی الدیلمی (م ٥٠٩ق)؛

٩. ذخائر العقبی فی مناقب ذوی القربی، احمد بن عبدالله الطبری (م ٦٩٤ق)؛

١٠. تاریخ الفتوح، احمد بن اعثم الكوفی (م ٣١٤ق)؛

تاریخ الطبری، محمد بن جریر الطبری (م ٣١٠ق)؛