حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣٠ - دیدگاه علامه مجلسی در استفاده از اخبار و منابع

ب) منع استفاده از اخبار اهل سنت

علامه مجلسی، اهل‌بیت؟عهم؟ را تنها مرجعِ تفسیر سخنان پیامبر اكرم(صل) و معیار تشخیص حق از باطل معرفی می‌كند؛ وی در این‌باره می‌گوید:

علوم بسیاری به عموم مردم بخشیده شده است؛ اما معیار این علوم و جدا کننده بین حق و باطل و تفسیر، گفتار پیامبر(صل)، در نزد اهل‌بیت؟عهم؟ است. بنابراین آن‌چه در دسترس مردم است، مفید نخواهد بود مگر با رجوع به ایشان؟عهم؟.[٧٩]

او معتقد است اخبار موجود از طریق اهل‌بیت؟عهم؟ برای كشف حقایق كافی است؛ ازاین‌رو در مورد نقل روایات از کتاب تنبیه الخاطر به دلیل اشتمال آن بر اخبار عامه می‌گوید:

ما همه آن‌چه در این کتاب بود را نقل ننمودیم، بلکه اکتفاء نمودیم بر نقل آن‌چه مورد اعتماد است؛ زیرا به برکت ائمه طاهرین؟عهم؟ نیازی به اخبار مخالفان نداریم.[٨٠]

مؤلف بحارالأنوار اجتناب از نقل و استفاده از روایات اهل سنت را به‌عنوان یک اصل پذیرفته است. او رجوع به اخبار دیگران را از موارد نهی شده می‌داند؛ بنابراین در عنوان یكی از باب‌های بحارالأنوار بر این امر تأکید کرده و آورده است: «باب ما ترویه العامة من أخبار الرسول(صل) و أن الصحیح من ذلک عندهم؟عهم؟ و النهی عن الرجوع إلی أخبار المخالفین و فیه ذكر الكذابین».

علامه مجلسی پس از آوردن روایات «من بلغ»، به نقل چهار اشكال وارد شده بر تسامح در ادله سنن پرداخته و به آنان پاسخ می‌دهد. او در نهایت می‌پذیرد كه در عمل به مستحبات می‌توان به اخبار ضعیف عمل نمود، اما با این حال رجوع بعضی از اصحاب به اخبار اهل سنت در مستحبات را خالی از اشكال نمی‌داند. وی در این‌باره می‌گوید:

پس بدان که برخی از اصحاب، در مستحبات به اخبار مخالفان و روایات ایشان رجوع می‌کنند و آن‌ها را در آثارشان نقل می‌نمایند، در حالی‌که این کار خالی از اشکال نیست. زیرا در اخبار بسیاری، از رجوع به ایشان و عمل به اخبارشان نهی شده است. به خصوص اگر در این اخبار، هیأتی نوپدید و عبادتی جدید وارد شده باشد که نمونه آن در اخبار معتبر مشاهده نشده است.[٨١]

وی هم‌چنین در «باب أعمال الأسبوع و أدعیتها و صلواتها» پس از نقل نمازهای مختلف از


[٧٩]. بحار الأنوار، ج ٢، ص ٢١٤.

[٨٠]. همان، ج ١، ص ٢٩.

[٨١]. همان، ج ٢، ص ٢٥٧.