حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣٥ - دیدگاه علامه مجلسی در استفاده از اخبار و منابع

آن‌ها را استثنا نموده، خالی از فائده نیست.

١) علامه مجلسی درباره كتاب طب النبی(صل)می‌گوید:

اگر چه بیشتر اخبار آن از طرق مخالفان است اما این اخبار در میان علما مشهور و رایج است[٩٥].

از این عبارت استفاده می‌شود که وی در چنین مواردی، شهرت در بین علمای امامیه را ملاک پذیرش روایات اهل سنت دانسته است. او سپس برای توجیه نقل از این کتاب، به عبارتی از خواجه نصیرالدین طوسی تمسک می‌جوید.

٢) علامه مجلسی در معرفی كتاب شهاب الاخبار نیز می‌گوید:

اگر چه این اثر از تألیفات مخالفان است اما بیشتر مباحث آن در آثار و اخبار روایت شده از طریق ما، آمده است؛ بنابراین علمای ما بر آن اعتماد نموده و به شرح آن همت گماشته‌اند[٩٦].

این بیان نشان می‌دهد كه وی در اعتبار سنجی روایات و منابع، موافقت با روایات نقل شده در منابع امامیه را یكی از ملاک‌ها می‌داند؛ اگر چه این روایات در منابع اهل سنت آمده باشد.

٣) علامه مجلسی درباره ثعلبی و دو كتابش یعنی الكشف و البیان فی تفسیر القرآن و العرائس می‌گوید:

او به‌خاطر شیعه بودن و یا کمی تعصبش، بسیاری از اخبار ما را نقل کرده است؛ بنابراین بیشتر از دیگران به دو کتابش رجوع کرده‌ایم[٩٧].

وی با آنكه شیعه بودن مؤلف را قطعی نمی‌داند اما با توجه به نقل اخبار امامیه در آثارش از تردید در مذهب ثعلبی، چشم‌پوشی می‌نماید.

٤) علامه مجلسی پس از نقل ماجرای مفصلی از ابن‌شاذان که واقدی در كتاب الفضائل درباره دوران شیرخوارگی پیامبر اكرم(صل) و حلیمه سعدیه آورده است می‌گوید:

اگر چه به این خبر به دلیل نقلش از طریق مخالفان، اعتماد زیادی نداریم اما آن‌ را به‌دلیل نکات غریبی که داشت آورده‌ام؛ چون عقل از پذیرش آنها ابائی ندارد. هم‌چنین به‌خاطر آن‌که اصحاب ما در آثارشان آن را نقل نموده‌اند.[٩٨]

این قضاوت نشان می‌دهد علاوه بر ملاک نقل اصحاب، معقول و پذیرفتنی بودن دیدگاه وی


[٩٥] همان، ج ١، ص ٤٢.

[٩٦]. همان.

[٩٧]. همان، ج ١، ص ٢٤؛ ر.ک: ج ١٤، ١٥٩.

[٩٨]. همان، ج ١٥، ص ٣٥٧.