اعتبارسنجی قدما: قدما یا متقدمان، شیخ طوسی و عالمان پیش از ایشان را شامل می‌شود. ابن‌ادریس و دانشیان پس از او را متأخران می‌دانند.[١٣٦] این تقسیم کارکردی و در اعتبارسنجی حدیث اثرگذار است. تفاوت این دو، در اعتبارسنجی حدیث می‌باشد. قدما اعتبار و صحت حدیث را بر اساس قرائن دال بر صدق خبر می‌سنجیدند و مراد آنان از صحت، ثبوت یا صدق خبر بود؛ اما حدیث نزد متأخران به‌ویژه عالمان حلی، مانند ابن‌طاووس و پس از وی علامه[١٣٧] و حتی تاکنون به نحو غالبی، بر اساس سند حدیث اعتبارسنجی می‌شود. آن‌چه در این نوشتار مدنظر است، اعتبارسنجی به روش قدماست.

ب) قواعد بازیابی

در اینجا لازم است قواعد بازیابی احادیثی از کتاب‌های ابن‌مهزیار را یادآور شده تا چگونگی دستیابی به آن احادیث روشن شود.

قاعده «شبه عدة»: در اسناد بسیاری دو نفر مشخص یا یکی معلوم و دیگری مبهم باهم در صدر اسناد الکافی از یک نفر روایت می‌کنند. بر اساس «قاعده عدة من اصحابنا»[١٣٨] که فرد پس از «عدة» مؤلف کتاب شمرده می‌شود، اگر چند نفر بدون این‌که از آن‌ها با تعبیر خاصی- مانند

[١٣٥]. کتاب زید بن وهب جهنی، ص ٢٠.

[١٣٦]. خاتمه مستدرک، ج ١، ص ٣٠.

[١٣٧]. منتقی الجمان فی الاحادیث الصحاح و الحسان، ج ١، ص ١٤-١٥.

[١٣٨]. این قاعده را با مقایسه میان احادیث الکافی با سندهای متضمن «عدة من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد» و احادیث المحاسن به‌دست آوردم.