پس خداوند رسولانش را برانگیخت و پیامبرانش را به دنبال هم به سوی آنان گسیل داشت تا ادای عهد فطرت الهی را از مردم بخواهند و نعمتهای فراموش شده او را به یادشان آرند و با ارائه دلایل بر آنان اتمام حجّت کنند و نیروهای پنهان عقول آنان را برانگیزانند و نشانه‌های الهی را به آنان بنمایانند ... خداوند سبحان بندگانش را بدون پیامبر یا کتاب آسمانی یا حجّتی لازم یا نشان دادن راهی روشن رها نساخت.[٥٥]

خداوند در آیاتی دیگر فرستادن پیامبر و تبعیّت از ایشان را برای دور شدن مردم از عذاب الهی،[٥٦] جلب محبت خداوند و غفران گناهان[٥٧]، در نهایت رسیدن به رستگاری و فوز عظیم[٥٨] ‌دانسته است ‌و در مقابل، عدم تبعیّت را داخل شدن در ضلالت و گمراهی می‌داند.[٥٩]

تزکیه، تعلیم کتاب و حکمت نیز از دیگر اهداف برشمرده شده برای پیامبر(صل) در قرآن است. آیه ١٦٤ سوره آل‌عمران که پیش‌تر برای بیان مراتب عصمت به آن استناد شد[٦٠] و آیاتی دیگر، این اهداف را برشمرده و در آن راستا دستور می‌دهد که:

وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى‌ تَنفَعُ الْمُؤْمِنِینَ؛[٦١] و پند ده، كه مؤمنان را پند سود بخشد.

هم‌چنین رفع نزاع و اختلاف نظر در میان جامعه مسلمانان که از دیگر اهداف پیامبر(صل) است، او را موظّف نموده تا با بیان‌ خود حل‌کننده اختلافات میان امّت اسلامی باشد. حال این اختلاف از هر نوع که باشد، پیامبر خاتمه آن خصومت‌ها است. خداوند خطاب به مؤمنان، برای بیان این وظیفه پیامبر می‌فرماید:

یأَیهَّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ أَطِیعُواْ اللَّهَ وَ أَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلیِ الْأَمْرِ مِنكمُ‌ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فىِ شىَ‌ءٍ فَرُدُّوهُ إِلی اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیوْمِ الآخِرِ ذَلِكَ خَیرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلاً؛[٦٢] ای كسانی كه

[٥٤]. نساء، آیه ١٦٥.

[٥٥]. کنز الدقائق، ج ٣، ص ٥٩٣؛ نهج‌البلاغه صبحی صالح، ج ١، ص ٤٣؛ ترجمه نهج‌البلاغه استاد انصاریان، ص ٥١.

[٥٦]. اسراء، آیه ١٥.

[٥٧]. آل عمران، آیه ٣١.

[٥٨]. احزاب، آیه ٧١.

[٥٩]. احزاب، آیه ٣٦.

[٦٠]. همین مقاله، بخش الف، فصل ٢.

[٦١]. ذاریات، آیه ٥٥.

[٦٢]. نساء، آیه ٥٩.