حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١١٢ - روشهای زمینهسازِ تربیت اخلاقی جوانان در نهجالبلاغه

گرایش‌ها و فضیلت‌های اخلاقی است.[٣٤٧]

بنابراین، پژوهش حاضر به‌دنبال مجموعه روش‌هایی است که بتواند در دوره سنی ١٨ تا ٣٥ سالگی، زمینه‌ساز تأثیرگذاری آموزش اصول و ارزش‌های اخلاقی و پرورش گرایش‌ها و فضیلت‌های اخلاقی باشد.

روش‌های زمینه‌ساز

زمینه‌سازی در تربیت، جایگاه مقدّمی دارد. قبل از انجام هر روش و اقدامی، برای تأثیرگذاری فرآیند تربیتی باید زمینه‌سازی شود. تا زمینه‌سازی لازم انجام نگیرد، چندان نمی‌توان به تأثیرگذاری روش‌های تربیتی امید داشت. موفقیت تربیت اخلاقی پیش از هر اقدامی مرهون زمینه‌سازی مناسب است. در سیره پیامبر٦ و اهل‌بیت: به فراهم‌آوردن زمینه مناسب بسیار توجه شده و با استفاده از روش‌هایی تلاش کرده‌اند زمینه را برای تحقق اهداف تربیت اخلاقی مساعد سازند... روش‌های زمینه‌ساز از مبنا و اصل عام تربیت اخلاقی، یعنی تأثیرپذیری انسان از محیط و اصلاح محیط نشأت می‌گیرد؛[٣٤٨] به‌ویژه در تربیت اخلاقی جوان، زیرا همان‌گونه که در ویژگی‌های جوانان بیان شد این تأثیرپذیری در جوانان بسیار پررنگ‌تر است. ازاین‌رو لازم است در بیان روش‌ها، توجه ویژه‌ای به روش‌های زمینه‌ساز شود. روش‌های زمینه‌ساز به‌طور مستقیم گرایش‌ها، بینش‌ها و رفتارهای اخلاقی را تحت تأثیر قرار نمی‌دهند؛ ولی زمینه را برای تغییر آن‌ها آماده می‌كنند. این‌ها خاص دوره مشخصی از زندگی نیستند و در هر دوره‌ای و در هر حیطه‌ای قابل مطرح‌کردن است.

١. ایجاد فضای ایمانی

مهم‌ترین روش‌ برای زمینه‌سازی تربیت اخلاقی جوان، ایجاد فضای ایمانی است. منظور، ایجاد فضای ایمانی، در محیط و جامعه‌ای است که جوان در آن حضور دارد و شامل خانه، محیط آموزشی، هر فضای مرتبط با جوان و در نگاهِ کلان، شامل کل جامعه می‌شود.


[٣٤٧]. تربیت اخلاقی: سیره تربیتی پیامبر ٦ و اهل بیت : ج ٣، ص ١٠.

[٣٤٨]. همان، ج ٣، ص ١١٣.