وَ أَكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِیةٍ وَ إِنْ سَاقَتْكَ إِلَى الرَّغَائِبِ فَإِنَّكَ لَنْ تَعْتَاضَ بِمَا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضاً وَ لَا تَكُنْ عَبْدَ غَیرِكَ وَ قَدْ جَعَلَكَ اللَّهُ حُرّا؛[٣٧٨] بزرگوارتر از آن باش كه به پستى تن دردهى هرچند تو را به مقصودت برساند، زیرا تو نمى‌توانى در برابر آنچه از آبرو و شخصیت در این راه از دست مى‌دهى، بهایى به‌دست آورى. بنده دیگرى مباش چراکه خداوند تو را آزاد آفریده.

حضرت در این کلام راهبردی، برای درمان رذیله اخلاقیِ طمع، مخاطب را به یاد جایگاهش می‌اندازد؛ تا زمینه ایجاد طمع را از بین ببرند. این روش‌ نه‌تنها در مقابله با طمع، کارساز است بلکه زمینه‌ساز تأثیر و قبول دیگر روش‌های تربیت اخلاقی است.

این روش، در مواجهه با رذایل جوانان، آن‌ها را متوجه کرامت انسانی و جایگاهشان می‌کند. به‌طوری‌که خود فرد از آن رذیله متنفر شده و راحت‌تر بتواند از آن جدا شود. درک نکردن این جایگاه کرامتی، هلاکت را در پیش دارد. حضرت علی(ع) می‌فرمایند:

هَلَكَ امْرُؤٌ لَمْ یعْرِفْ قَدْرَهُ؛[٣٧٩] آن‌کس كه قدر خود را نشناخت هلاك شد.

این روش در برخورد با رذایل شهوانی جوانان، تأثیرگذاری خوبی می‌تواند داشته باشد، زیرا تمایلات شهوانی، جذابیت ویژه‌ای در جوانی دارد. این جذابیت، قدرت تأثیرگذاری را کم می‌کند. اگر مربی بتواند به‌خوبی، توجه واقعی جوان را به جایگاهش جلب کند، بهتر می‌تواند پستی شهوات را برایش به اثبات برساند، اما اگر جوان متوجه جایگاه خود نباشد، بیان پستی شهوات ـ در کنار لذّت‌هایی که دارد ـ نمی‌تواند بازدارنده باشد؛ چون ملاک انجام شهوات، لذّت است، مگر آنکه لذّت آن از درون کم‌رنگ شود. توجه به جایگاه و کرامت انسانی، زمینه کم‌شدن لذّات شهوانی را در قلب مهیا می‌کند. شگردهایی برای تحقق این روش وجود دارد؛ ازجمله:

ـ مقدمه قراردادن بحث جایگاه الهی انسان، در بحث‌های اخلاقی؛

ـ به طنز کشیدن نگاه‌های حیوانی به انسان و نشان‌دادن زشتی‌های درونی آن؛

[٣٧٨]. نهج‌البلاغه، نامه ٣١، ص ٤٠١.

[٣٧٩]. همان، ص ٤٩٧.