آثار اسلامي مکّه و مدينه - جعفريان، رسول - الصفحة ٢٩
مقدمه در باب جغرافياي جزيرة العرب
جزيرة العرب سرزمين خشکي است که از سه سوي در حصار آب قرار گرفته است. از غرب درياي سرخ که حدّ فاصل جزيرة العرب و قاره آفريقاست; جنوب آن اقيانوس هند و در شرق، درياي عمان و خليج فارس قرار گرفته است که جزيرة العرب را از ايران جدا مي سازد. تنها در قسمت شمالي با کويت و عراق و شامات پيوند زميني دارد.
جزيرة العرب از نظر جغرافيايي به چند بخش تقسيم مي شود:
١ . حجاز ; سواحل شرقي درياي سرخ و طبعاً شامل بخشي از ناحيه غربي جزيرة العرب است. در اين باره بيشتر خواهيم نوشت.
٢ . تهامه ; آن بخش از جزيرة العرب است که در جنوب حجاز قرار دارد.
در تعريفي ديگر، خود حجاز دو ناحيه غربي و شرقي دارد; ناحيه شرقي آن، که منطقه اي کوهستاني است حجاز ناميده مي شود و قسمت غربي آن، که دشتي سرازير به سوي درياي سرخ است، تهامه نام دارد.
٣ . نجد ; قسمت مياني جزيرة العرب از شمال به جنوب است، که در شرق حجاز قرار دارد.
٤ . عروض ; بخش وسيعي از جزيرة العرب را که در ناحيه شرقي آن قرار دارد، اصطلاحا عروض مي نامند. مهم ترين شهرهاي منطقه شرقي، شهرهاي احساء و قطيف