بخشي از اين کتاب تاريخ و جغرافياي شهر مدينه و بخش عمده اي از آن تاريخ تحولات سياسي آن در دوره خلافت خلفاي نخست است. اين اثر در چهار جزء توسط فهيم محمد شلتوت تحقيق و نشر شده است. * الدرة الثمينة في تاريخ المدينة ; کتابي است از محب الدين ابن النجار (٥٧٣ ـ ٦٤٠) در تاريخ مدينه که يکي از مهم ترين متون تاريخي اين شهر به شمار مي آيد. اين اثر تحت عنوان اخبار مدينة الرسول(صلي الله عليه وآله) نيز چاپ شده است. * التعريف بما آنست الهجرة ; از جمال الدين مَطَري (م ٧٤١) اثري کم حجم اما بسيارارزشمند ازتاريخ مدينه است که در نيمه نخست قرن هشتم هجري تأليف شده است. * المغانم المطابة في معالم طابه ; از مجدالدين ابوطاهر محمد بن يعقوب فيروزآبادي (٧٢٩ ـ ٨٢٣). اين کتاب يکي از آثار بسيار ارجمند در تاريخ شهر مدينه است که به صورت الفبايي اماکن آن شهر را شناسانده است. (تحقيق حمدجاسر، رياض، داراليمامه، ١٣٨٩ ق .). * وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفي ; کتابي است از نورالدين علي بن احمد سمهودي (م ٩١١) در چهار جزء که در دو مجلد نشر يافته است. اين اثر دائرة المعارفي، سرشار از نقل هاي کهن و تحقيقات تازه و جالب در باره تاريخ اين شهر مقدس بوده و در نوع خود اثري بي مانند است. سمهودي در اين اثر خود که هر محقق و پژوهشگر در تاريخ مدينه به آن نيازمند است، از کتاب هاي زيادي استفاده کرده که امروزه در دسترس ما قرار ندارد. به علاوه خود قدم به قدم شهر را زير پا گذاشته و آثار تاريخي را مورد شناسايي قرار داده است. خلاصه اي از متن عربي اين کتاب، تحت عنوان اخبار مدينه بيش از سيصد سال پيش به فارسي درآمده که به سال ١٣٧٦ شمسي توسط نشر مشعر چاپ شده است. * بهجة النفوس و الأسرار في تاريخ دار هجرة النبيّ المختار ; از عبدالله بن محمدبن عبدالملک المرجاني (م ٧٦٩). اين کتاب در سال ١٤١٨ در دو مجلد، در شهر مکه چاپ شده است.