روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٢٨ - روزشمار جنگ دوشنبه ٤ بهمن ١٣٦١ ٩ ربیع الثانی ١٤٠٣ ٢٤ ژانویه ١٩٨٣
بندر مدیترانه را بسته بود و به این دلیل صادرات نفت عراق به کم تر از ٥٠٠ هزار بشکه در روز رسیده بود. با وجود کوشش عربستان سعودی، سوریه موافقت نکرده است که لوله ی نفت مزبور را بگشاید. سفر دکتر علی اکبر ولایتی وزیر خارجه ی ایران به دمشق و حضور نماینده ی لیبی در دمشق، کافی بود که نشان دهد مقامات سوریه با پیشنهاد ولی عهد عربستان سعودی با سردی برخورد کرده اند. در گذشته سوریه این موضع را پنهان نمی کرد که در جنگ ایران و عراق، پشتیبان ایران است.
هم جمهوری اسلامی ایران و هم سوریه نگران اند از این که اگر اتحادی بین عراق، مصر و عربستان سعودی با پشتیبانی امریکا به وجود آید منافع آن ها به خطر خواهد افتاد. سال گذشته سوریه در کوشش هایی که عربستان سعودی به منظور پایان دادن جنگ ایران و عراق انجام می داد شرکت کرد و تجدید خصومت با عراق در این هنگام، بازتاب سرخوردگی سوریه از پیشرفت کند مذاکرات مربوط به خروج نیروهای اسرائیل از لبنان بود، کوشش عربستان سعودی برای میانجی گری بین عراق و سوریه به کوشش هایش برای جلب موافقت کشورهای عربی نسبت به پیشنهاد کنفرانس فاس و طرح ریگان برای صلح خاورمیانه مربوط می شود. به نظر می رسد که اکنون این کوشش ها با پافشاری اسرائیل به ادامه ی حضور نظامی در لبنان سخت به خطر افتاده است.
در بیانیه ی صادرشده در دمشق، علاوه بر خواست سرنگونی صدام حسین و پشتیبانی از ایران، خواست تشکیل جلسه ی جدیدی از جبهه ی مقابله و پایداری مطرح شده است و این که ایران در این جلسه شرکت نماید. بیانیه در حالی که بلندگوی جبهه ی معارض فلسطین در جلسه ی آینده ی شورای ملی فلسطین شده است، به امریکا نیز هشدار می دهد که اگر در مورد لبنان به فوریت عمل نکند، سیاستش در خاورمیانه به زودی با خطر نابودی رو به رو خواهد بود. با پشتیبانی ایران و لیبی از سوریه و ترکیب ضد غربی نیرومندی که در منطقه به وجود آمده، دستگاه رهبری جدید شوروی مشکل است که بتواند در مقابل پشتیبانی از آن مقاومت ورزد.»[١]
رادیو اسرائیل نیز که با حساسیت خاصی این نشست را دنبال می کرد، به سیر تلاش های ناموفق دولت عربستان در هم گرایی دولت عراق و سوریه اشاره کرد. هر چند در این گفتار سعی شده است به گونه یی بی طرفی عمل شود، اما خشم تنظیم کنندگان متن در بخش های انتهایی آن به خوبی آشکار است، رادیو اسرائیل در این باره گفت:
«همین روزهایی که وزیر خارجه ی سوریه عجولانه رهسپار عربستان سعودی شد و سپس ولیعهد عربستان به دمشق آمد و به دنبال آن وزیر دفاع سوریه به ریاض رفت و به موازات این دیدارهای متقابل، صدام حسین نیز راهی عربستان شد و امیرعبدالله بن عبدالعزیز ولیعهد خاندان آل سعود، از بغداد نیز دیدن کرد، شایع شد که عربستان در
[١] مأخذ ١٥، ص ٧ تا ٩، رادیو بی بی سی، پاسخ عراق به بیانیه ی مشترک ایران، سوریه و لیبی.