روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٠٠ - روزشمار جنگ شنبه ٩ بهمن ١٣٦١ ١٤ ربیع الثانی ١٤٠٣ ٢٩ ژانویه ١٩٨٣
«پس از تشکیل ستاد عملیات جنوب، وی در مقام معاونت اطلاعات ستاد در یکی از اطاق های پادگان با دو پاسدار تشکیلات کوچکی درست کرد و در اطاق کوچکی که با دیوار فیبری آن را نصف کرده و قسمتی اتاق کار و پشت آن محل استراحت بود، مشغول به کار شد. همیشه در دو قسمت اتاق، خود و نیروهایش سخت مشغول کار و فعالیت بودند. حسن باقری اکثراً از محورهای عملیاتی با سر و روی خاکی و اطلاعاتی ذی قیمت برمی گشت. اطلاعاتی که برای فرماندهان نظامی و طراحان عملیات بسیار ارزشمند بودند.
مبتکر عنوان اطلاعات - عملیات برای این تشکیلات نوپا فقط خود او بود که مترادف اطلاعات نظامی یا رکن ٢ در ارتش بود. پس شخصاً سراغ محورهای عملیاتی مختلف جنوب رفت و در هر محور بعد از مطالعه و بررسی کامل با تشخیص خودش، مسئولی تعیین کرد و با ارائه ی توضیحات کافی و رسا فرمانده عملیات محور را نسبت به داشتن این واحد (اطلاعات - عملیات ) توجیه می کرد و آگاهی های فرمانده را درباره ی ضرورت و اهمیت داشتن اطلاعات نظامی از دشمن افزایش می داد و در عین حال ارتباط این واحد با فرمانده محور و با ستاد عملیات آن روز جنوب را روی اصولی مشخص - که مورد توافق طرفین صورت می گرفت - مشخص می کرد. با این تدبیر و تلاش وی پس از مدت کوتاهی تقریباً تمامی محورهای جنگی جنوب (دزفول، شوش، الله اکبر، شمال رودخانه ی کرخه، سوسنگرد، حمیدیه، دارخوین، آبادان و خرمشهر) صاحب این واحد ضروری و حیاتی شدند.»
بدین ترتیب حسن باقری ارتباط بسیار فعال روزانه یی بین ستاد عملیات جنوب (در گلف) و محورهای عملیاتی ایجاد کرد و از طریق اخذ همه اطلاعات دشمن - که با زحمات و از خود گذشتگی نیروهای سپاه و بسیج از راه های گوناگون و گاه بدیع و بی نظیر کسب می شد - و جمع بندی این اطلاعات زنده و به روز، تحلیلی مبتنی بر واقعیات به فرمانده ارائه می داد که در طرح ریزی های عملیاتی و ارائه ی بهترین راه کارهای حمله، نقش بسیار مهمی داشت. در پایان تحلیل های اطلاعاتی، اغلب حرکات احتمالی آینده ی دشمن را نیز توضیح می داد و به زمان و مکان این حرکت از طرف دشمن اشاره می کرد.
تحلیل و پیش بینی اقدامات بعدی دشمن، از مهم ترین نتایج اطلاعات منسجم جمع آوری شده ی او بود. یکی از مهم ترین تحلیل های باقری از حرکت های بعدی عراق، پیش بینی حرکت دشمن در غرب سوسنگرد است. غلامعلی رشید در این باره نوشته است:
«[واحدهای ارتش] عراق تا دی ماه ١٣٥٩ [چهارماه پس از آغاز جنگ] در محورهای عملیاتی با هم الحاق نداشتند و چون الحاق بین نیروهای مهاجم در محورهای مختلف و نزدیک به هم به منظور جلوگیری از رخنه ی طرف مقابل و احیاناً قطع کردن عقبه ی نیروها و... مهم و حیاتی بود، حسن باقری بعد از حمله ی نیروهای ایرانی در ١٥ دی ماه ١٣٥٩ (عملیات نصر)، بر اساس اطلاعاتی که از نوع آرایش یگان های دشمن و هوش ذاتی خود، [کسب کرده بود] فکر دشمن را خواند و با جرئت مطرح کرد که "در آینده ی نزدیک نیروهای دشمن با نصب پل های نظامی روی رودخانه ی کرخه کور، نیسان و سابله بین جفیر و بستان ارتباط برقرار می کند تا هم جناحین این نیروها را از خطر حفظ کنند و هم از داخل خاک ما [شرق هورالهویزه] نیروهای خود را از بستان به جفیر و بالعکس پشتیبانی نمایند.
کم تر از یک هفته بعد پیش بینی او درست از آب درآمد. دشمن این الحاق را انجام داد و پل های نظامی متعددی روی رودخانه های کرخه کور، نیسان و سابله نصب کرد و بعد جاده یی بسیار عالی [موسوم به جاده ی تعاون] که یک سد خاکی در حاشیه ی شرقی این جاده به ارتفاع ٢
متر نیز بود، احداث کرد و در عملیات طریق القدس این جاده ی ارتباطی شمال - جنوب یکی از عمده ترین هدف ها برای نیروهای خودی شد.»[١]
غلامعلی رشید می افزاید:
«حسن باقری واحد اطلاعات - عملیات را نه تنها در قرارگاه جنوب به وجود آورد، بلکه به طور
[١] . مأخذ ١٧، صص ٨ - ٦.