روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٥٣ - روزشمار جنگ چهار شنبه ٦ بهمن ١٣٦١ ١١ ربیع الثانی ١٤٠٣ ٢٦ ژانویه ١٩٨٣
روزشمار جنگ چهار شنبه ٦ بهمن ١٣٦١ ١١ ربیع الثانی ١٤٠٣ ٢٦ ژانویه ١٩٨٣
٣٨٤
امروز یکی از روزهای پرکار برای فرماندهان نظامی به ویژه مسئولان سپاه پاسداران بود. در اولین جلسه که ساعت ٩ صبح در محل قرارگاه خاتم الانبیا(ص) واقع در ارتفاعات برغازه تشکیل شد، محسن رضایی، رحیم صفوی، علی شمخانی، غلامعلی رشید، حسن باقری، مجید بقایی، احمد غلامپور، حسین خرازی، محمدابراهیم همت، احمد کاظمی، غلامحسین بشردوست، علیزاده (مسئول نیروی دریایی سپاه) و مجید چراغی (معاونت سپاه ١١ قدر) حضور داشتند. برخلاف جلسات قبل و با آن که به نظر می رسید بحث در خصوص مانور عملیات، دو روز قبل به نتیجه رسیده است، در این جلسه به جای بررسی مانور در محدوده ی "فکه - چزابه"، فرماندهان حاضر بیش تر به موضوع "چگونگی امکان تغییر مانور" پرداختند. در ابتدای جلسه فرمانده کل سپاه پاسداران گفت:
«نکاتی است که ما باید در طرح رعایت کنیم، ولو این که مانور را عوض کنیم. چون دنیا منتظر است که ما کار بزرگی انجام دهیم، ما نباید کار غیر دقیقی بکنیم و ضربه بخوریم این خیلی بد است.» وی ادامه داد:
«مسئله ی ما احتیاط های دشمن است. راه زودتر تمام کردن جنگ انهدام دشمن است. در طرح اخیر، دشمن انهدام نمی شود و ما از زدن به احتیاط های دشمن پرهیز کرده ایم. لذا پیشنهاد می شود روی تغییر کلی مانور فکر شود.»
با توجه به نظر فرماندهی کل، فرماندهان حاضر در جلسه مناطقی از جمله محور فکه - طیب، چیلات تا چزابه، چیلات - طیب - زبیدات و ارتفاعات فوقی را به عنوان محورهای مناسب برای عملیات مطرح کرده و در مورد آن توضیحات مختصری دادند. احمد کاظمی تغییر مانور و تغییر منطقه ی عملیات را نیازمند حداقل ٢٠ روز زمان دانست.
بر اساس گفت و گوهای انجام شده در این جلسه - که نتیجه ی مشخصی به هم راه نداشت و در واقع مذاکرات مقدماتی برای جلسه ی مشترک فرماندهان سپاه و ارتش در بعد از ظهر به
شمار می رفت - دومین جلسه ساعت ١٤:٣٠ با حضور فرماندهان سپاه و ارتش در قرارگاه خاتم(ص) تشکیل شد، ابتدا رحیم صفوی دستور جلسه را این گونه بیان کرد: «به فرض این که منطقه ی عملیات از چیلات تا چزابه است و ١٢ لشکر نیرو داریم، زمان هم برای ما مهم و هدف عماره است، می خواهیم مانور متناسب برای این عملیات را طراحی کنیم.»
با این مقدمه فرماندهان ارتش هر یک به نوعی بخشی از ویژگی هایی منطقه، نیروهای خودی و... را تشریح کردند. گزیده یی از نظرها و پیشنهادهای گفته شده ی فرماندهان ارتش چنین است:
سرهنگ مفید ابتدا آمار استعداد دشمن در منطقه را این طور ارائه داد:
فرمانده سپاه ٤ عراق حسام صدری نام دارد. در محدوده ی این سپاه، لشکر١٤ پیاده، لشکر١ مکانیزه، لشکر٣ و لشکر٦ در منطقه حاضرند. این واحدها ٣٠ تیپ پیاده ی تحت امر دارند، علاوه بر این، تیپ٣٨ لشکر١٢ و تیپ١٠ و تیپ گارد ریاست جمهوری هم هست و در مجموع استعداد دشمن شامل ٣٩ گردان تانک، ٢٨ گردان مکانیزه و ٨١ گردان پیاده است.
سرهنگ حسن سعدی نیز ویژگی های عملیات های خودی را این گونه برشمرد:
«١. عملیات در شب اجرا می شود.
٢. روی حرکت پیاده حساب [می]کنیم.
٣. عمق هدف؛ هدف های ما تا کنون در عمق ١٧ تا ٢٥
کیلومتر تعیین شده است در حالی که برای نیروی پیاده عمق معمولی ١٢ تا ١٥ کیلومتر مناسب است.
٤. باید برای نیرو هدف در نظر بگیریم و بگوییم تا هدف پیشروی کند.
٥. باید حدود ١٠ الی ١٥ کیلومتر خاکریز بزنیم.
٦. باید زمان بین مراحل را حداکثر ٤٨ ساعت مد نظر بگیریم.
٧. اگر مراحل عملیات را طوری [اجرا] کنیم که دو مرحله ی موفق داشته باشیم، روحیه ی [نیروهای] ما بالا می رود و روحیه ی دشمن بالعکس [پایین می آید].
سرهنگ قویدل نیز گفت:
«١. ما هرجا موضع قابل پدافندی داشتیم توانستیم بمانیم.
٢. در طرح ها باید عقبه ی مناسب برای خودمان در نظر بگیریم.
٣. هدف عماره است.
٤. فکر نکنیم با تعدادی کمپرسی و نفربر مکانیزه شده ایم و پیاده می جنگیم.»
وی در ادامه، مشکلات اجرای عملیات در محور "فکه - چزابه" را چنین بیان کرد:
١. عقبه نداریم [راه ها محدود است].
٢. هدف عمق دارد. در میدان نبرد [نیروی پیاده] تقریباً هر ساعت ٣٠٠
متر راه می رود، نسبت نیروهای ما به دشمن ٣ به ٤ است و ما هیچ راهی نداریم جز این که منطقه را تصرف کنیم، بنابراین وقتی به غزیله برسیم دیگر توان ادامه ی آن را نداریم.»