ده گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٥
دهات را زیر پوشش خود قرار داد ، ریاستها و زعامتها و قدرتهای بزرگ به وجود آمد . شخصیتی که برای اولین بار در قرن اخیر ریاست و زعامت کلی پیدا کرد و وسائل ارتباطی جدید کمک بزرگی شد برای توسعه دامنه ریاست و زعامت وی ، مجتهد بزرگ مرحوم آیة الله حاج میرزا محمد حسن شیرازی اعلی الله مقامه بود . اولین مظهر این قدرت و ریاست ، فتوای معروف ایشان در مورد قرار داد معروف تنباکو بود . بعد از ایشان نیز برای اخلافشان کم و بیش همچو زعامتها و ریاستها پیش آمده است . طرز وصول سهم امام همانطوری است که گفته شد . کیفیت مصرف رساندن آن هم طبق سنت معمول صد در صد بستگی دارد به نظر شخصی که به دست او رسیده است . تاکنون معمول نبوده که دفتر و حساب و رسیدگی و بیلانی در کار باشد . خوب به مصرف رسیدن آن بستگی داشته به میزان زهد و تقوا و خداترسی شخص مرجع وجوهات ، و دیگر حسن تشخیص و اشتباه نکردن او ، سوم امکانات و قدرت حسن اجراء وی .
نقطه قوت و نقطه ضعف
سهم امام به طرزی که الان جاری و معمول است محاسنی دارد و معایبی . حسنش از این جهت است که پشتوانهاش فقط ایمان و عقیده مردم است . مجتهدین شیعه بودجه خود را از دولت دریافت نمیکنند و عزل و نصبشان به دست مقامات دولتی نیست . روی همین جهت همواره استقلالشان در برابر دولتها محفوظ است ، قدرتی در برابر قدرت دولتها به شمار میروند و احیانا در مواردی ، سخت مزاحم دولتها بودهاند .