به تعلیمات عمومی بپردازند ، بلکه سازمانهای دیگری بهداشتی و تعاونی‌ ایجاد کنند و به کمک مردم بشتابند ، با بیماریهای آنها مبارزه کنند ، باتلاقها را پر کنند ، مالاریا را ریشه کن کنند ، شهر و آبادیهای آنها را اصلاح کنند . به نقطه‌هائی از نقاط دوردست بعضی کشورهای اسلامی مانند پاکستان و افغانستان رفته و در آنجا عمران و آبادی کرده‌اند و به تعلیم و بهداشت‌ مردم خدمت کرده‌اند ک ه احدی از ما در آنجا پا نگذاشته و یا اگر رفته‌ برای کلاشی و اخذ وجوهات بوده است . مطابق آماری که آن کتاب می‌دهد بعضی از کشورهای اسلامی تا چند سال پیش‌ در حدود نود و شش درصدشان بی‌سواد بودند و تدریجا بهتر می‌شود و به هشتاد درصد رسیده است . در دو سال پیش نمایندگان یونسکو در کشورهای آسیائی ، کنفرانسی در کراچی تشکیل داده‌اند و در آنجا طرحی بیست ساله برای با سواد کردن کشورهای آسیائی تهیه کرده‌اند ، طرحی که از روی دقت و با آمار صحیح‌ و منظم و در نظر گرفتن همه امکانات تنظیم شده است . شوق و رغبتی در عموم ایجاد کرده‌اند . نوشته بود در کلاسهای مبارزه با بی‌سوادی افغانستان‌ گاهی مردی دیده می‌شود با ریش انبوه که تا روی سینه‌اش آمده ، در کنار فرزندان و نوه‌های خود مشغول فرا گرفتن و با سواد شدن است . من نمی‌دانم نیت و غرض آنها از این کارها چیست ؟ شاید در پشت پرده‌ یک منظور استعماری هم در کار باشد . وای به حال ما مردم اگر استعمار با چنین نیرنگها وارد کار شده باشد که کار ما ساخته است . اینکه می‌گویم‌ نمی‌دانم نیت و غرض آنها چیست واقعا نمی‌دانم و البته