ده گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٥
داشته باشیم که فریقین آنرا از رسول اکرم ( ص ) نقل کرده باشند یکی همین حدیث است . فریضه یعنی واجب ، از ماده " فرض " است که به معنی قطع و حتم و وجوب است . آنچه را ما الان به واجب و مستحب تعبیر میکنیم ، در صدر اول به مفروض و مسنون تعبیر میکردهاند . البته کلمه وجوب و واجب در صدر اول هم استعمال داشته ولی بیشتر با کلمه فریضه و مفروض و فرض تعبیر میشده ، اما کلمه مستحب به معنیی که امروز استعمال میشود ظاهرا کلمه مستحدثی است که فقهاء اصطلاح کردهاند . کلمه مستحب به این معنی خاص ، گذشته از اینکه در خود قرآن به کار نرفته در هیچ حدیثی هم تا آنجا که من به یاد دارم به کار نرفته و بلکه قدمای فقهاء هم این اصطلاح را نداشتهاند ، بعدها شایع شده است . در قدیم به آنچه ما امروز مستحب میگوئیم مسنون یا مندوب میگفتهاند . معنی حدیث این است : یکی از فرائض اسلامی و واجبات اسلامی ، در ردیف سایر واجبات و فرائض ، طلب و تحصیل علم است . تحصیل و طلب علم بر هر مسلمانی واجب است ، اختصاص به طبقه و دستهای دون طبقه و دستهای ندارد . در تواریخ آمده که قبل از ظهور اسلام بعضی از جامعههای متمدن آنروز تحصیل علم را از حقوق و امتیازات بعضی از طبقات میدانستهاند و برای سایرین چنین حقی قائل نبودهاند . در اسلام نه تنها علم به عنوان " حق " از امتیازات کسی نیست ، بلکه به عنوان " تکلیف " و " وظیفه " بر همه افراد تحصیل آن فرض و واجب است مانند سایر تکالیف . نماز یکی از فرائض است . روزه یکی از فرائض است . زکات یکی